मेळघाटच्या पर्यटनावर ट्रॅफिक नियमांचा फटका बसतोय का?
हेल्मेट सक्तीला विरोध नाही; मात्र नियमांच्या अंमलबजावणीसोबत पर्यटकांचा अनुभव आणि स्थानिकांच्या रोजगाराचा विचार करण्याची मागणी
अमरावती | प्रतिनिधी
महाराष्ट्राचे निसर्गवैभव असलेल्या मेळघाट आणि चिखलदरा परिसरात मान्सून सुरू झाला की पर्यटकांची मोठी गर्दी पाहायला मिळते. धबधबे, हिरवाई आणि निसर्गसौंदर्याचा आनंद घेण्यासाठी दरवर्षी हजारो पर्यटक या भागात दाखल होतात. मात्र, यंदा मेळघाटच्या पर्यटनावर वाहतूक नियमांच्या कडक अंमलबजावणीचा परिणाम होतोय का, असा सवाल स्थानिक पातळीवर उपस्थित केला जात आहे.
वाहतूक नियमांच्या अंमलबजावणीवर चर्चा
रस्ते सुरक्षेच्या दृष्टीने हेल्मेट सक्ती आणि वाहतूक नियमांचे पालन करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. मात्र, काही स्थानिक नागरिक आणि पर्यटकांकडून वाहतूक तपासणीदरम्यान वारंवार थांबवले जाणे, तपासणीसाठी लागणारा वेळ आणि चालानाच्या कारवाईमुळे गैरसोय होत असल्याच्या तक्रारी केल्या जात असल्याचे सांगितले जात आहे.
सोशल मीडियावरही यासंदर्भातील प्रतिक्रिया आणि काही व्हिडीओ चर्चेत असल्याचा दावा स्थानिकांकडून केला जात आहे. मात्र, या दाव्यांबाबत अधिकृत प्रशासनिक भूमिका अद्याप स्पष्ट झालेली नाही.
कमी पावसाचाही पर्यटनावर परिणाम?
दुसरीकडे, यंदा जून आणि जुलै महिन्यात अपेक्षेइतका पाऊस न झाल्याने मेळघाटातील काही झरे आणि धबधबे पूर्ण क्षमतेने प्रवाहित झाले नसल्याचे स्थानिकांचे म्हणणे आहे. त्यामुळे निसर्गसौंदर्याचा अनुभव घेण्यासाठी येणाऱ्या पर्यटकांच्या संख्येवरही त्याचा परिणाम झाल्याची चर्चा आहे.
मात्र पर्यटन कमी झाल्यास त्याचा थेट परिणाम स्थानिकांच्या रोजगारावर होतो.
पर्यटनावर अनेक कुटुंबांची रोजीरोटी
मेळघाटातील अनेक आदिवासी कुटुंबांसह चहा-नाश्त्याचे स्टॉल, भुट्टा विक्रेते, छोटे दुकानदार, हॉटेल व्यावसायिक, जीप चालक, गाईड, फोटोग्राफर आणि रोजंदारीवर काम करणाऱ्या अनेक कुटुंबांची आर्थिक घडी पर्यटनावर अवलंबून आहे.
त्यामुळे पर्यटनातील घट हा केवळ पर्यटकांच्या संख्येचा प्रश्न नसून, स्थानिकांच्या रोजगार आणि उपजीविकेचाही प्रश्न आहे.
नियम हवेत, पण पर्यटकपूरक व्यवस्था आवश्यक
हेल्मेट सक्ती किंवा वाहतूक नियमांना विरोध नसल्याचे स्थानिकांचे म्हणणे आहे. मात्र नियमांची अंमलबजावणी करताना पर्यटक आणि स्थानिकांच्या अडचणींचाही विचार केला जावा, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
पर्यटनस्थळांवर स्पष्ट सूचना फलक लावणे, हेल्मेट आणि वाहतूक नियमांबाबत पर्यटकांना आधीच माहिती देणे, पहिल्यांदा येणाऱ्या पर्यटकांना मार्गदर्शन करणे आणि तपासणीची प्रक्रिया अधिक पारदर्शक व पर्यटकपूरक ठेवणे, अशा उपाययोजनांची मागणी पुढे येत आहे.
सुरक्षा आणि रोजगार यांच्यात संतुलन गरजेचे
मेळघाट टायगर रिझर्व्ह आणि चिखलदरा हे केवळ पर्यटनाचे केंद्र नाही, तर स्थानिकांच्या रोजगाराचे आणि महाराष्ट्राच्या नैसर्गिक वारशाचेही महत्त्वाचे भाग आहेत.
त्यामुळे सुरक्षिततेसाठी वाहतूक नियमांची काटेकोर अंमलबजावणी आणि त्याचवेळी स्थानिकांचा रोजगार वाचवण्यासाठी पर्यटनाला चालना, या दोन्ही बाबींमध्ये संतुलन साधण्याची गरज आहे.
मेळघाट सुरक्षित राहावा, पर्यटकांचा विश्वास कायम राहावा आणि पर्यटनावर अवलंबून असलेल्या स्थानिकांच्या चुलीही पेटत राहाव्यात, यासाठी प्रशासन कोणती भूमिका घेते, हे आता महत्त्वाचे ठरणार आहे.
