धामणगाव रेल्वेत सायबर फसवणुकीचा धक्कादायक प्रकार; फेसबुकवरील अनोळखी फाईल डाउनलोड करताच 2.88 लाख रुपये खात्यातून गायब
सोशल मीडियावरील एका अनोळखी फाईलने एका तरुणाला लाखोंचा आर्थिक फटका बसल्याची धक्कादायक घटना अमरावती जिल्ह्यातील धामणगाव रेल्वे येथे समोर आली आहे. फेसबुकवरून आलेली संशयास्पद फाईल डाउनलोड केल्यानंतर सायबर गुन्हेगारांनी तरुणाच्या विविध बँक खात्यांमध्ये प्रवेश मिळवत तब्बल 2 लाख 88 हजार रुपयांची फसवणूक केल्याचा प्रकार उघडकीस आला आहे. या घटनेमुळे परिसरात खळबळ उडाली असून सोशल मीडियावरील अनोळखी फाईल्स आणि लिंकच्या वाढत्या धोक्याबाबत पुन्हा एकदा चिंता व्यक्त केली जात आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, धामणगाव रेल्वे परिसरात राहणारे सावन गणपतराव लांडे हे खासगी नोकरी करतात. काही दिवसांपूर्वी त्यांच्या फेसबुक फाईल मॅनेजरवर एका अनोळखी व्यक्तीकडून फाईल प्राप्त झाली होती. संबंधित फाईलमध्ये नेमके काय आहे याची खातरजमा न करता त्यांनी ती डाउनलोड केली. फाईल डाउनलोड केल्यानंतर त्यांच्या मोबाईलमध्ये काही तांत्रिक बदल झाल्याचे त्यांच्या लक्षात आले. मात्र त्या वेळी त्यांना यामागे मोठे सायबर षडयंत्र असल्याची कल्पनाही नव्हती.
सायबर गुन्हेगारांनी त्या फाईलच्या माध्यमातून मोबाईलमधील माहिती आणि बँकिंगशी संबंधित प्रवेश मिळवल्याचा संशय व्यक्त केला जात आहे. त्यानंतर आरोपींनी सावन लांडे यांच्या विविध बँक खात्यांमधून ऑनलाइन व्यवहार सुरू केले. काही वेळातच त्यांच्या खात्यांमधून टप्प्याटप्प्याने एकूण 2 लाख 88 हजार रुपये परस्पर काढून घेण्यात आले.
खात्यातील रक्कम कमी झाल्याचे लक्षात आल्यानंतर सावन लांडे यांनी तातडीने बँक व्यवहारांची माहिती तपासली. त्यावेळी फसवणुकीचा प्रकार उघडकीस आला. त्यानंतर त्यांनी त्वरित दत्तापूर पोलीस ठाण्यात धाव घेत तक्रार नोंदवली. तक्रारीच्या आधारे पोलिसांनी अज्ञात सायबर गुन्हेगारांविरुद्ध भारतीय न्याय संहिता तसेच माहिती तंत्रज्ञान कायद्यातील विविध कलमान्वये गुन्हा दाखल केला आहे.
या घटनेचा तपास सध्या सुरू असून फसवणुकीसाठी वापरण्यात आलेल्या डिजिटल माध्यमांचा आणि व्यवहारांचा मागोवा घेतला जात आहे. आरोपींनी कोणत्या तंत्रज्ञानाचा वापर केला, फाईलमध्ये नेमके कोणते मालवेअर किंवा हानिकारक सॉफ्टवेअर होते आणि फसवणुकीमागे कोणते नेटवर्क कार्यरत आहे याचा शोध पोलीस घेत आहेत.
दरम्यान, या घटनेनंतर पोलिसांनी नागरिकांना महत्त्वाचे आवाहन केले आहे. फेसबुक, व्हॉट्सअॅप, इन्स्टाग्राम किंवा इतर कोणत्याही सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरून आलेल्या अनोळखी फाईल्स, लिंक किंवा ॲप्स डाउनलोड करू नयेत, असे पोलिसांनी स्पष्ट केले आहे. तसेच कोणतीही संशयास्पद ऑनलाइन हालचाल दिसून आल्यास तात्काळ सायबर हेल्पलाइन 1930 वर संपर्क साधावा किंवा जवळच्या पोलीस ठाण्यात माहिती द्यावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
सायबर गुन्हेगार सातत्याने नवीन पद्धती वापरून नागरिकांना लक्ष्य करत असल्याने इंटरनेट वापरताना अधिक सतर्क राहणे गरजेचे बनले आहे. एका क्लिकची चूक लाखोंचे नुकसान करू शकते, याचे हे आणखी एक गंभीर उदाहरण मानले जात आहे. त्यामुळे कोणतीही अनोळखी फाईल किंवा लिंक उघडण्यापूर्वी तिची खातरजमा करणे अत्यंत आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
“सावध राहा, सुरक्षित राहा” हा संदेश देत पोलिसांनी नागरिकांना डिजिटल व्यवहार करताना अधिक दक्षता बाळगण्याचे आवाहन केले आहे.
