“पिक्चर अभी बाकी है…” : तुकाराम मुंढेंचा इशारा; रुग्णालयांची मनमानी, गुटखा माफिया आणि नियमभंग करणाऱ्यांवर कारवाईचा बडगा

रुग्णांना औषध खरेदीचे स्वातंत्र्य, गुटखा माफियांवर मकोका; FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांची पत्रकार परिषद

प्रतिनिधी | मुंबई

अन्न व औषध प्रशासन (FDA) विभागाचे आयुक्त तथा सनदी अधिकारी तुकाराम मुंढे यांनी शुक्रवारी घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत राज्यातील रुग्णालयांची मनमानी, गुटखा माफियांचे जाळे आणि अन्न सुरक्षा नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कठोर कारवाईचे संकेत दिले. आपल्या धडक आणि शिस्तप्रिय कार्यपद्धतीसाठी ओळखले जाणारे मुंढे यांनी “पिक्चर अभी बाकी है…” असे सूचक विधान करत आगामी काळात आणखी मोठ्या कारवाया होणार असल्याचे स्पष्ट केले.

रुग्णालयांना औषध खरेदीची सक्ती करता येणार नाही

पत्रकार परिषदेत बोलताना तुकाराम मुंढे यांनी स्पष्ट केले की, राज्यातील कोणतेही रुग्णालय रुग्णांना किंवा त्यांच्या नातेवाइकांना रुग्णालयातील अधिकृत फार्मसीमधूनच औषधे खरेदी करण्याची सक्ती करू शकत नाही.

मुंढे म्हणाले की, अनेक खासगी आणि मोठ्या रुग्णालयांमध्ये रुग्णांना अंतर्गत मेडिकल स्टोअरमधूनच औषधे खरेदी करण्यास भाग पाडले जाते. प्रत्यक्षात तीच औषधे बाहेरील नोंदणीकृत मेडिकल स्टोअर्समध्ये कमी किमतीत किंवा जेनेरिक स्वरूपात उपलब्ध असतात. मात्र रुग्णालय प्रशासन विविध कारणे सांगून बाहेरून औषधे आणण्यास प्रतिबंध करते.

“औषधे कुठून खरेदी करायची हा रुग्णाचा मूलभूत अधिकार आहे. डॉक्टरांनी आवश्यक औषधांचे प्रिस्क्रिप्शन देणे बंधनकारक आहे. त्यानंतर रुग्ण किंवा त्यांचे नातेवाईक कोणत्याही अधिकृत मेडिकल स्टोअरमधून औषधे खरेदी करू शकतात,” असे मुंढे यांनी स्पष्ट केले.

नियम मोडणाऱ्या रुग्णालयांवर होणार कडक कारवाई

या संदर्भात शासनाचा अधिकृत आदेश अस्तित्वात असल्याचे सांगत मुंढे यांनी नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या रुग्णालयांना थेट इशारा दिला.

“जर एखादे रुग्णालय रुग्णांना विशिष्ट फार्मसीमधून औषधे खरेदी करण्यास भाग पाडत असेल, तर नागरिकांनी FDA कडे थेट तक्रार करावी. प्रत्येक तक्रारीची गंभीर दखल घेत संबंधित संस्थांवर कायदेशीर कारवाई केली जाईल,” असे त्यांनी सांगितले.

गुटखा माफियांवर मकोका अंतर्गत कारवाई

राज्यात गुटखा आणि तंबाखूजन्य पदार्थांवर बंदी असतानाही त्यांची विक्री, साठवणूक आणि वितरण सुरू असल्याचे नमूद करत मुंढे यांनी अशा प्रकरणांमध्ये आता कठोर भूमिका घेण्याचा निर्णय जाहीर केला.

“गुटखा माफियांविरोधात आवश्यकतेनुसार महाराष्ट्र संघटित गुन्हेगारी नियंत्रण कायदा (MCOCA) अंतर्गत कारवाई करण्याचे निर्देश दिले आहेत. अन्न सुरक्षेच्या बाबतीत खरेदीदार आणि विक्रेता दोघेही जबाबदार असतात. केवळ विक्रेतेच नव्हे तर वाहतूकदार आणि वितरकांनाही आरोपी केले जाईल,” असे त्यांनी सांगितले.

डेअरी उद्योगालाही नियम पाळण्याच्या सूचना

दुग्धजन्य पदार्थांच्या गुणवत्तेबाबतही मुंढे यांनी भूमिका स्पष्ट केली. अलीकडेच डेअरी उत्पादक आणि व्यावसायिकांची बैठक घेण्यात आल्याची माहिती देत त्यांनी सांगितले की, उत्पादन प्रक्रियेदरम्यान सर्व नियमांचे पालन करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.

“अनेक डेअरी उत्पादक चांगले काम करतात, मात्र काही जण नियमांचे उल्लंघन करतात. त्यांना कायदेशीर तरतुदी समजावून सांगण्यात आल्या असून त्यांनीही नियमांचे पालन करण्याचे आश्वासन दिले आहे,” असे मुंढे यांनी सांगितले.

धमक्यांबाबत स्पष्टीकरण

स्वतःला मिळालेल्या कथित धमक्यांबाबत विचारण्यात आले असता मुंढे यांनी स्मितहास्य करत प्रतिक्रिया दिली.

“मला कोणतीही नवी धमकी आलेली नाही. सोशल मीडियावर व्हायरल होत असलेली क्लिप ही किमान दहा वर्षांपूर्वीची आहे. कदाचित पुण्यात कार्यरत असतानाची असू शकते,” असे त्यांनी स्पष्ट केले.

अधिकाऱ्यांवर हल्ला करणाऱ्यांना इशारा

FDA अधिकाऱ्यांवर झालेल्या हल्ल्यांच्या पार्श्वभूमीवर बोलताना त्यांनी सांगितले की, अलीकडील एका प्रकरणात आठ जणांना ताब्यात घेण्यात आले आहे.

“कारवाया थांबणार नाहीत. आमच्या अधिकाऱ्यांच्या सुरक्षेला प्राधान्य दिले जाईल. जे कायदा हातात घेतील त्यांना कायद्याची ताकद दाखवली जाईल,” असा स्पष्ट इशारा त्यांनी दिला.

निष्कर्ष

FDA आयुक्त म्हणून कार्यभार स्वीकारल्यानंतर तुकाराम मुंढे यांनी घेतलेल्या या आक्रमक भूमिकेमुळे राज्यातील खासगी रुग्णालये, गुटखा माफिया आणि अन्न सुरक्षा नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या घटकांमध्ये खळबळ उडाली आहे. आगामी काळात FDA च्या कारवाया आणखी तीव्र होण्याचे संकेत या पत्रकार परिषदेतून मिळाले असून, “पिक्चर अभी बाकी है…” या त्यांच्या विधानाने प्रशासनाच्या पुढील पावलांकडे सर्वांचे लक्ष वेधले आहे.