ना Automatic Doors, ना पोलीस कारवाई; तरीही आता लोकलच्या दारात कोणीच उभं राहणार नाही… कारण काय?
जगातील सर्वाधिक गर्दीच्या सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थांपैकी एक असलेल्या मुंबई लोकल ट्रेनमध्ये दारात लटकून प्रवास करणं हे जणू रोजचंच चित्र आहे. परदेशी पर्यटकांनाही हा प्रकार पाहून आश्चर्य वाटतं. मात्र आता कितीही इच्छा झाली, तरी मुंबईकरांना लोकलच्या दारात उभं राहून प्रवास करता येणार नाही.
विशेष म्हणजे यासाठी ना ऑटोमॅटिक दरवाजे, ना दंड, ना पोलीस कारवाई—तर रेल्वेनं एक असा जालीम उपाय शोधला आहे, जो अंमलात आल्यानंतर लोकलच्या दारात अर्धवट लटकून उभं राहणं अशक्यच होणार आहे.
हा निर्णय कसा घेण्यात आला?
9 जून रोजी मध्य रेल्वेच्या मुंब्रा–दिवा दरम्यान झालेल्या भीषण अपघातानंतर लोकल प्रवासाच्या सुरक्षेचा मुद्दा ऐरणीवर आला. या दुर्घटनेत लोकलच्या दारात उभे असलेले प्रवासी खाली पडले होते.
या घटनेत 5 प्रवाशांचा मृत्यू, तर अनेक जण गंभीर जखमी झाले होते.
या अपघातानंतर रेल्वे प्रशासनाने एक चौकशी समिती गठित करून सविस्तर अहवाल तयार केला. या अहवालात लोकल ट्रेनचे दरवाजे कायम उघडे असल्याने प्रवासी—
- फुटबोर्डवर उभे राहतात
- डब्याच्या वरच्या भागाला किंवा पन्हाळीला धरून लटकतात
यामुळे अपघाताचा धोका प्रचंड वाढतो, असं स्पष्ट नमूद करण्यात आलं.
मुंब्रा दुर्घटनेमागे हेच मुख्य कारण असल्याचं समितीने अधोरेखित केलं.
नेमका कोणता बदल केला जाणार आहे?
चौकशी अहवालातील शिफारशींनुसार एक छोटासा पण अत्यंत प्रभावी बदल करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
🔹 लोकल ट्रेनच्या डब्यांच्या दारांच्या वर असलेली ‘पन्हाळी’ (U-शेप पट्टी) बदलली जाणार आहे.
पन्हाळी म्हणजे—
- ट्रेनच्या छतावर पडणाऱ्या पावसाच्या पाण्याचा निचरा करण्यासाठी
- दारांच्या वर लावण्यात येणारी धातूची पट्टी
सध्या अनेक प्रवासी ही पन्हाळी पकडून दारात उभे राहतात किंवा लटकतात.
➡️ आता हीच पन्हाळी काढून टाकली किंवा तिचा आकार बदलला जाणार असल्यामुळे,
ती पकडून उभं राहणं शक्य होणार नाही.
पन्हाळीचा आकारच बदलला!
अपघात टाळण्यासाठी समितीने सुचवलेल्या उपाययोजना अंमलात आणण्यास सुरुवात झाली आहे.
- कुर्ला कारशेडमध्ये सध्या प्रायोगिक तत्त्वावर बदल सुरू
- सध्या 2 ते 3 लोकल डब्यांमध्ये हा प्रयोग करण्यात आला आहे
- दाराजवळील पन्हाळी आता
👉 सरळ न ठेवता धनुष्यबाणासारखी उंचावण्यात आली आहे
यामुळे—
- प्रवासी ती पकडू शकणार नाहीत
- दारात लटकून उभं राहणं अशक्य होणार आहे
रेल्वेचा लघुकालीन आणि दीर्घकालीन प्लॅन
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार—
- लघुकालीन उपाय म्हणून पन्हाळीचा आकार बदल
- दीर्घकालीन उपाययोजनांवरही काम सुरू
- यामुळे लोकल प्रवास अधिक सुरक्षित करण्याचा प्रयत्न
रेल्वे प्रशासनाचं म्हणणं आहे की, हा उपाय अमलात आल्यानंतर दारात उभं राहण्याच्या सवयीला मोठा आळा बसेल.
थोडक्यात…
मुंबई लोकलमधील अपघात टाळण्यासाठी रेल्वेने दारात लटकून प्रवास करण्यावर थेट बंदी आणणारा तांत्रिक उपाय शोधला आहे.
पोलीस, दंड किंवा ऑटोमॅटिक दरवाज्यांपेक्षा हा बदल अधिक प्रभावी ठरण्याची शक्यता आहे.
