अमरावती जिल्ह्यावर दुष्काळाचे सावट! ५ लाखांहून अधिक शेतकरी बाधित; ७.११ लाख हेक्टर क्षेत्राला फटका
सरासरीच्या केवळ ५६ टक्के पाऊस; १,०२८ गावांमध्ये संभाव्य पाणीटंचाई, पशुधनासाठीही चारा संकटाची शक्यता
अमरावती : अमरावती जिल्ह्यात यंदा अपुऱ्या पावसामुळे दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण झाली आहे. जून ते सप्टेंबर या पावसाळी कालावधीत सरासरीच्या केवळ ५६ टक्के पावसाची नोंद झाली असून, याचा मोठा फटका शेती आणि शेतकऱ्यांना बसला आहे. जिल्ह्यातील ५ लाख १६ हजार २५६ शेतकरी आणि ७ लाख ११ हजार हेक्टर क्षेत्र प्रभावित झाले असल्याची माहिती जिल्हाधिकारी आशिष येरेकर यांनी पत्रपरिषदेत दिली. अपुऱ्या पावसामुळे आगामी काळात पाणीटंचाई आणि पशुधनासाठी चाऱ्याचा प्रश्न गंभीर होण्याची शक्यता प्रशासनाने व्यक्त केली आहे.
पावसाळ्यात अपेक्षित पाऊस न झाल्याने जिल्ह्यातील शेतीच्या परिस्थितीवर विपरीत परिणाम झाला आहे. तब्बल ५ लाख १६ हजार २५६ शेतकरी आणि ७.११ लाख हेक्टर क्षेत्र प्रभावित झाल्याने कृषी क्षेत्रासमोरील आव्हाने वाढली आहेत. पावसाच्या तुटीमुळे पिकांच्या वाढीवर आणि उत्पादनावर परिणाम होण्याची शक्यता असून, शेतकऱ्यांना आर्थिक संकटाचा सामना करावा लागू शकतो.
जिल्ह्यातील ५६ जलप्रकल्पांमध्ये सध्या ५५.२ टक्के जलसाठा उपलब्ध आहे. मात्र, अपुऱ्या पावसाच्या पार्श्वभूमीवर आगामी काळात पाणीटंचाई निर्माण होण्याची शक्यता आहे. प्रशासनाच्या अंदाजानुसार जिल्ह्यातील १ हजार २८ गावांमध्ये संभाव्य पाणीटंचाईची परिस्थिती उद्भवू शकते. त्यामुळे पिण्याच्या पाण्याचे नियोजन आणि जलस्रोतांचे संवर्धन यांना महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
पाणीटंचाईवर मात करण्यासाठी तसेच भूजलपातळी वाढविण्याच्या दृष्टीने प्रशासनाने उपाययोजनांचे नियोजन केले आहे. जिल्ह्यातील ११ तालुक्यांमधील १४५ गावांमध्ये एकूण १ हजार ६९६ रिचार्ज शाफ्ट उभारण्याचे प्रस्तावित करण्यात आले आहे. या माध्यमातून पावसाचे पाणी जमिनीत मुरवून भूजलसाठा वाढविण्यास मदत होण्याची अपेक्षा आहे.
दुष्काळसदृश परिस्थितीमुळे केवळ शेतीच नव्हे, तर पशुधनाच्या संगोपनाचाही प्रश्न निर्माण होण्याची शक्यता आहे. चाऱ्याची उपलब्धता कमी झाल्यास शेतकरी आणि पशुपालकांसमोर अतिरिक्त आर्थिक संकट उभे राहू शकते. त्यामुळे पाणीटंचाईवरील उपाययोजनांसोबतच पशुधनासाठी चारा उपलब्ध करून देण्याचे नियोजन करणेही आवश्यक ठरणार आहे.
जिल्ह्यातील पावसाची तूट, प्रभावित शेतकरी आणि संभाव्य पाणीटंचाईची व्याप्ती लक्षात घेता प्रशासनासमोर मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. आगामी काळात परिस्थितीचा आढावा घेऊन पाणीपुरवठा, भूजल पुनर्भरण आणि पशुधनासाठी चारा व्यवस्थापनाच्या उपाययोजना प्रभावीपणे राबविणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
