मजबूत पायाभूत सुविधांवर विकासाची पायाभरणी

नितीन गडकरींचे प्रतिपादन; नागपुरात ICIच्या आंतरराष्ट्रीय परिषदेत आशियातील पायाभूत विकासावर मंथन

नागपूर | ३ ऑक्टोबर २०२६ : “चांगल्या पायाभूत सुविधांशिवाय गुंतवणूक येत नाही, गुंतवणुकीशिवाय रोजगार निर्माण होत नाही आणि रोजगाराशिवाय गरिबी दूर होत नाही. त्यामुळे विकासाची पायाभरणी ही मजबूत पायाभूत सुविधांवर आधारित असते,” असे प्रतिपादन केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी केले.

नागपुरात इंडियन काँक्रीट इन्स्टिट्यूटच्या (ICI) वतीने आयोजित ‘Asian Scenario on Infrastructural Development – ASID 2026’ या दोन दिवसीय आंतरराष्ट्रीय परिषदेत ते बोलत होते. ही परिषद ३ आणि ४ ऑक्टोबर रोजी आयोजित करण्यात आली असून, आशियातील पायाभूत सुविधांचे भविष्य, आधुनिक तंत्रज्ञान, शाश्वत बांधकाम आणि कमी-कार्बन इन्फ्रास्ट्रक्चर या विषयांवर तज्ज्ञांकडून चर्चा होत आहे.

कार्यक्रमाला ICIचे राष्ट्रीय अध्यक्ष डॉ. व्ही. रामचंद्रा, इंटरनॅशनल फेडरेशन फॉर स्ट्रक्चरल काँक्रीटचे डॉ. स्टिफन फोस्टर, ICIचे अध्यक्षपदाचे नामनिर्देशित मनोज कावलकर आणि महासचिव राधाकृष्णन यांच्यासह देश-विदेशातील अभियंते, संशोधक आणि पायाभूत क्षेत्रातील तज्ज्ञ उपस्थित होते.

तंत्रज्ञान आणि नावीन्यावर भर

नागपूर हे भारताच्या मध्यवर्ती भागात असल्याने आशियातील पायाभूत सुविधांच्या भविष्यावर चर्चा करण्यासाठी हे शहर योग्य ठिकाण असल्याचे गडकरी यांनी नमूद केले.

तंत्रज्ञान हा विकासाचा आधार असून नावीन्यता ही आत्मनिर्भर भारताची ताकद असल्याचे सांगत त्यांनी शाश्वत, मजबूत आणि परवडणारे पायाभूत प्रकल्प उभारण्यावर भर दिला.

फ्लाय ॲश, स्लॅग आणि रिसायकल्ड ॲग्रीगेट्सचा वापर करून ‘ग्रीन काँक्रीट’ला प्रोत्साहन देण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली. प्रीकास्ट काँक्रीट आणि GFRPसारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे बांधकामाचा वेग आणि कार्यक्षमता वाढण्यास मदत होऊ शकते, असेही त्यांनी सांगितले.

इंदोरा-दिघोरी फ्लायओव्हरचे उदाहरण

नागपूरमधील इंदोरा चौक-दिघोरी चौक फ्लायओव्हर हा आधुनिक बांधकाम तंत्रज्ञानाचा उदाहरण म्हणून गडकरी यांनी नमूद केला. सुमारे ८.९ किलोमीटर लांबीचा हा प्रकल्प UHPFRC अर्थात Ultra High Performance Fibre Reinforced Concrete तंत्रज्ञानाचा वापर करून उभारण्यात आला आहे.

या तंत्रज्ञानामुळे मोठे स्पॅन उभारणे आणि आवश्यक स्ट्रक्चरल सपोर्टची संख्या कमी करणे शक्य झाल्याची माहिती अधिकृतपणे देण्यात आली आहे. या फ्लायओव्हरमुळे इंदोरा ते दिघोरी दरम्यानचा प्रवासाचा वेळ पूर्वीच्या जवळपास एका तासावरून १० ते १५ मिनिटांपर्यंत कमी होण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे.

आशियातील पायाभूत सुविधांच्या भविष्यावर चर्चा

ASID 2026 परिषदेत बुलेट ट्रेन, मोठे पूल, बोगदे, विमानतळ, मेट्रो प्रकल्प, कमी-कार्बन बांधकाम आणि आधुनिक स्ट्रक्चरल तंत्रज्ञान यांसह विविध विषयांवर चर्चा होत आहे. देश-विदेशातील तज्ज्ञ या परिषदेत सहभागी झाले आहेत.

पायाभूत सुविधा विकासाला आर्थिक वाढ, गुंतवणूक आणि रोजगाराशी जोडत गडकरी यांनी भविष्यातील प्रकल्पांमध्ये तंत्रज्ञान, पर्यावरणपूरक बांधकाम आणि खर्च-कार्यक्षमता यांचा समतोल साधण्याचे आवाहन केले.

नागपुरात सुरू असलेल्या या आंतरराष्ट्रीय परिषदेतून आशियातील बदलत्या पायाभूत गरजा आणि त्यासाठी आवश्यक आधुनिक तंत्रज्ञानाबाबत महत्त्वपूर्ण विचारमंथन होत आहे.