दिलजीत दोसांझच्या ‘सतलज’ चित्रपटावरून वाद; ओटीटीवरून हटवल्यानंतर चर्चेला उधाण

जसवंत सिंह खालरा यांच्या जीवनावर आधारित चित्रपट; प्रदर्शनानंतर दोन दिवसांत भारतात ओटीटीवरून हटविण्यात आला

मुंबई | प्रतिनिधी

पंजाबी गायक आणि अभिनेता दिलजीत दोसांझ याची प्रमुख भूमिका असलेल्या ‘सतलज’ या चित्रपटावरून देशभरात वाद निर्माण झाला आहे. जसवंत सिंह खालरा यांच्या जीवनावर आधारित हा चित्रपट ओटीटी प्लॅटफॉर्मवर प्रदर्शित झाल्यानंतर अवघ्या दोन दिवसांत भारतात उपलब्धतेतून हटविण्यात आला. या निर्णयानंतर पंजाबमधील विविध ठिकाणी मोठ्या पडद्यांवर चित्रपटाचे प्रदर्शन करण्यात येत असल्याची माहिती समोर आली असून या विषयावर विविध स्तरांतून प्रतिक्रिया उमटत आहेत.

हा चित्रपट पंजाबमधील मानवाधिकार कार्यकर्ते जसवंत सिंह खालरा यांच्या जीवनावर आधारित आहे. १९८४ ते १९९४ या कालावधीत पंजाबमधील कथित बनावट चकमकी आणि बेवारस मृतदेहांच्या प्रकरणांबाबत त्यांनी केलेल्या कामावर चित्रपटाची कथा आधारित आहे. १९९५ मध्ये त्यांच्या अपहरणानंतर झालेल्या तपासात काही पोलिस अधिकाऱ्यांवर आरोप ठेवण्यात आले होते आणि या प्रकरणात न्यायालयीन प्रक्रिया पार पडली होती.

चित्रपटाचे सुरुवातीचे नाव ‘घल्लुघारा’ होते. त्यानंतर ते ‘पंजाब 95’ आणि अखेरीस ‘सतलज’ असे करण्यात आले. निर्मात्यांनी २०२२ मध्ये चित्रपटासाठी प्रमाणपत्राचा अर्ज केला होता. मात्र, सेन्सॉर प्रक्रियेदरम्यान मोठ्या प्रमाणात बदल सुचविण्यात आल्याने चित्रपट दीर्घकाळ रखडला. नंतर चित्रपट ओटीटीवर प्रदर्शित करण्यात आला.

प्रदर्शनानंतर अवघ्या दोन दिवसांत भारतात हा चित्रपट ओटीटी प्लॅटफॉर्मवरून हटविण्यात आला. सरकारी सूत्रांनी राष्ट्रीय सुरक्षेशी संबंधित कारणे आणि माहिती तंत्रज्ञान कायद्यातील तरतुदींचा हवाला दिला आहे. दुसरीकडे, चित्रपटाच्या निर्मात्यांनी आणि कलाकारांनी या निर्णयाबाबत नाराजी व्यक्त केली आहे.

दरम्यान, पंजाबमधील काही राजकीय पक्ष, शीख धार्मिक संस्था आणि इतर संघटनांनी चित्रपटाच्या प्रदर्शनाला पाठिंबा दर्शविला असून काही ठिकाणी मोठ्या स्क्रीनवर त्याचे प्रदर्शन करण्यात येत असल्याचे वृत्त आहे. दुसरीकडे, काही संघटनांनी चित्रपटातील ऐतिहासिक घटनांच्या मांडणीवर आक्षेप घेत विरोध नोंदविला आहे.

या प्रकरणामुळे अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य, डिजिटल माध्यमांवरील नियमन, राष्ट्रीय सुरक्षा आणि इतिहासाच्या मांडणीसंदर्भातील चर्चेला पुन्हा एकदा वेग आला आहे. सध्या या प्रकरणातील पुढील कायदेशीर आणि प्रशासकीय प्रक्रिया सुरू आहे.