पाकिस्तान क्रिकेटवर कायमची बंदी? भारताविरुद्ध बहिष्काराचं अस्त्र उलटणार; ICC घेणार मोठा निर्णय, ‘हे’ आहेत ३ पर्याय!
दुबई/इस्लामाबाद: क्रिकेट विश्वात सध्या एका मोठ्या वादळाची नांदी पाहायला मिळत आहे. २०२६ च्या टी-२० वर्ल्डकपपूर्वी पाकिस्तान सरकारने घेतलेल्या एका निर्णयामुळे जागतिक क्रिकेटमध्ये खळबळ उडाली आहे. भारताविरुद्धच्या सामन्यांवर बहिष्कार टाकण्याच्या पाकिस्तानच्या अट्टाहासामुळे आता ICC (आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद) पाकिस्तान क्रिकेट बोर्डावर (PCB) कठोर कारवाई करण्याच्या तयारीत आहे. येणारे ४८ तास पाकिस्तान क्रिकेटच्या भवितव्यासाठी अत्यंत निर्णायक ठरणार आहेत.
नेमकं प्रकरण काय?
२०२६ चा टी-२० विश्वचषक जवळ येत असताना पाकिस्तान सरकारने आपल्या संघाला स्पर्धेसाठी श्रीलंकेला जाण्याची परवानगी तर दिली आहे, पण एक मोठी अट घातली आहे. १५ फेब्रुवारी रोजी होणाऱ्या भारत विरुद्ध पाकिस्तान सामन्यावर बहिष्कार टाकण्याचे आदेश सरकारने दिले आहेत. बांगलादेशच्या जागी स्कॉटलंडला संधी दिल्याचा निषेध म्हणून पाकिस्तानने हे ‘सिलेक्टिव पार्टिसिपेशन’चे कार्ड खेळले आहे.
जय शाह यांच्या नेतृत्वाखाली ICC कडक पावलं उचलणार?
आयसीसीचे अध्यक्ष जय शाह यांच्या मार्गदर्शनाखाली बोर्ड आता पाकिस्तानला धडा शिकवण्याच्या तयारीत आहे. सूत्रांच्या माहितीनुसार, जर पाकिस्तानने आपला हट्ट सोडला नाही, तर त्यांच्यावर खालील ३ मोठ्या कारवाया होऊ शकतात:
- पूर्ण निलंबन (Full Suspension): १९७० मध्ये ज्याप्रमाणे दक्षिण आफ्रिकेवर बंदी घातली होती, तशीच कारवाई पाकिस्तानवर होऊ शकते. यामुळे ते कोणत्याही आंतरराष्ट्रीय सामन्यात खेळू शकणार नाहीत.
- PSL वर टांगती तलवार: परदेशी खेळाडूंना पाकिस्तान सुपर लीगमध्ये खेळण्यासाठी एनओसी (NOC) नाकारली जाऊ शकते, ज्यामुळे पीएसएल डबघाईला येईल.
- करोडोंचा महसूल रोखणार: आयसीसीकडून मिळणारा वार्षिक निधी (Revenue Share) पूर्णपणे गोठवला जाऊ शकतो, जो पाकिस्तान बोर्डाच्या अस्तित्वासाठी आवश्यक आहे.
आयसीसीचे ‘ब्रह्मास्त्र’: कोणत्या नियमांचा होणार वापर?
पाकिस्तानच्या या भूमिकेमुळे आयसीसी दोन मुख्य नियमांच्या आधारे कारवाई करू शकते:
- व्यावसायिक नुकसान नियम: भारत-पाकिस्तान सामन्यातून आयसीसीला एकूण महसुलाच्या ४० ते ५० टक्के उत्पन्न मिळते. जर पाकिस्तानने हा सामना खेळण्यास नकार दिला, तर ते कराराचे गंभीर उल्लंघन मानले जाईल. यानुसार आयसीसीला पाकिस्तानचा महसूल रोखण्याचा पूर्ण अधिकार आहे.
- कलम २.१० (ICC Constitution): या कलमांतर्गत जर एखाद्या देशाचे सरकार क्रिकेट बोर्डाच्या कारभारात जास्त हस्तक्षेप करत असेल किंवा खेळाच्या प्रतिष्ठेला धक्का लावत असेल, तर आयसीसी त्या देशाचे सदस्यत्व रद्द करू शकते.
द्विपक्षीय मालिकांवरही येणार बंदी?
जर पाकिस्तानला निलंबित केले गेले, तर त्यांचे नाव अधिकृत कॅलेंडरमधून (FTP) हटवले जाईल. याचा अर्थ असा की, ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड किंवा न्यूझीलंड यांसारखे देश इच्छा असूनही पाकिस्तानसोबत सामने खेळू शकणार नाहीत. तसे केल्यास त्या देशांवरही आयसीसी कारवाई करू शकते.
थोडक्यात सांगायचं तर: पाकिस्तानने भारताविरुद्ध सामना न खेळण्याचा निर्णय घेतला, तर त्यांच्या स्वतःच्या क्रिकेटचं अस्तित्व धोक्यात येऊ शकतं. आता संपूर्ण जगाचे लक्ष पुढील ४८ तासांत पाकिस्तान काय भूमिका घेणार याकडे लागले आहे.
