ऑनलाइन औषध विक्रीविरोधात देशव्यापी मेडिकल बंद; अंजनगाव सुर्जीत रुग्णांची गैरसोय
देशभरातील औषध विक्रेत्यांनी आज एकदिवसीय बंद पुकारल्याने अनेक ठिकाणी मेडिकल स्टोअर्सची शटर खाली राहिल्याचे चित्र पाहायला मिळाले. ऑनलाइन औषध विक्री, मोठ्या प्रमाणावर दिल्या जाणाऱ्या सवलती, घरपोच औषध सेवा आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता अर्थात एआय आधारित प्रिस्क्रिप्शनच्या विरोधात ऑल इंडिया ऑर्गनायझेशन ऑफ केमिस्ट्स अँड ड्रगिस्ट्स अर्थात एआयओसीडीच्या आवाहनावर हा देशव्यापी बंद पुकारण्यात आला होता.
या आंदोलनाचा परिणाम अंजनगाव सुर्जीसह अनेक शहरांमध्ये दिसून आला. शहरातील बहुतांश मेडिकल स्टोअर्स दिवसभर बंद राहिल्यामुळे रुग्णांना आणि त्यांच्या नातेवाईकांना आवश्यक औषधे मिळवण्यासाठी मोठी धावपळ करावी लागली. काही नागरिकांना औषधांसाठी एका दुकानातून दुसऱ्या दुकानात फिरावे लागल्याचे चित्र दिसून आले.
ऑल इंडिया ऑर्गनायझेशन ऑफ केमिस्ट्स अँड ड्रगिस्ट्सच्या आवाहनावर देशभरातील लाखो औषध विक्रेत्यांनी या बंदमध्ये सहभाग घेत सरकार आणि संबंधित यंत्रणांचे लक्ष वेधण्याचा प्रयत्न केला. ऑनलाइन फार्मसी कंपन्यांकडून दिल्या जाणाऱ्या मोठ्या सवलती आणि वाढत्या ऑनलाइन औषध विक्रीमुळे पारंपरिक मेडिकल स्टोअर्सच्या व्यवसायावर गंभीर परिणाम होत असल्याचा आरोप औषध विक्रेत्यांनी केला आहे.
औषध विक्रेत्यांचे म्हणणे आहे की, ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मद्वारे औषध विक्री करताना आवश्यक पडताळणी आणि नियमांचे काटेकोर पालन अनेकदा होत नाही. त्यामुळे रुग्णांच्या आरोग्याशी संबंधित गंभीर धोके निर्माण होऊ शकतात. औषधे ही केवळ डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार आणि वैध प्रिस्क्रिप्शनवरच मिळाली पाहिजेत, अशी त्यांची भूमिका आहे.
घरपोच औषध सेवा आणि अवाजवी सवलतींच्या माध्यमातून मोठ्या कॉर्पोरेट कंपन्या बाजारपेठेवर वर्चस्व मिळवण्याचा प्रयत्न करत असल्याचा आरोपही औषध विक्रेत्यांनी केला आहे. त्यामुळे छोट्या आणि मध्यम स्तरावरील मेडिकल व्यवसायिकांचे अस्तित्व धोक्यात आले असल्याचे ते सांगत आहेत.
अलीकडच्या काळात एआय आधारित प्रिस्क्रिप्शन आणि डिजिटल हेल्थ प्लॅटफॉर्मचा वापर वाढत असताना त्याबाबतही केमिस्ट्सनी चिंता व्यक्त केली आहे. उपचारासंदर्भातील निर्णय हे अनुभवी आणि पात्र डॉक्टरांनीच घ्यायला हवेत, असे त्यांचे मत आहे.
दरम्यान, वैद्यकीय तज्ज्ञांनीही नागरिकांना डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय औषधे न घेण्याचे आवाहन केले आहे. चुकीची औषधे किंवा चुकीचा डोस रुग्णांच्या आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकतो, असे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे.
या आंदोलनाद्वारे ऑनलाइन औषध विक्रीसाठी कठोर नियम लागू करावेत, अवाजवी सवलतींवर नियंत्रण आणावे आणि रुग्णांच्या सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य द्यावे, अशी मागणी सरकारकडे करण्यात आली आहे.
तंत्रज्ञानाच्या वेगवान युगात सुविधा आणि सुरक्षितता यामधील समतोल राखणे ही मोठी गरज बनली आहे. औषध विक्रेत्यांचे हे आंदोलन केवळ व्यावसायिक हितसंबंधांपुरते मर्यादित नसून रुग्ण सुरक्षा, औषध वितरण व्यवस्था आणि आरोग्य क्षेत्राच्या भवितव्याशी संबंधित अनेक प्रश्न उपस्थित करत आहे. आता सरकार या मागण्यांवर काय भूमिका घेते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
