‘तिसरा मुंबई-पुणे एक्सप्रेसवे’ प्रोजेक्ट काय आहे? नाव कसं पडलं, खर्च किती, काम कधी सुरू होणार?
मुंबई-पुणे प्रवास अधिक वेगवान आणि सुलभ होणार आहे. पुणे-मुंबईदरम्यान उभारण्यात येणाऱ्या तिसऱ्या एक्सप्रेसवेच्या बांधकामाची तारीख आता समोर आली असून, हा महामार्ग कुठून जाणार, कसा असणार आणि त्याला ‘तिसरा’ का म्हटलं जातं, याबाबतची सविस्तर माहिती उपलब्ध झाली आहे. या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाची ए-टू-झेड माहिती जाणून घेऊया…
प्रोजेक्टची प्राथमिक माहिती
पुणे-बंगळूरू एक्सप्रेसवेचा विस्तार मुंबईपर्यंत करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. पुण्यापासून मुंबईपर्यंत वाढवण्यात येणाऱ्या या मार्गालाच ‘तिसरा मुंबई-पुणे एक्सप्रेसवे’ म्हटलं जात आहे.
- पागोटे ते चौक (सुमारे 30 किमी) टप्प्यातील 70 टक्के भूसंपादन पूर्ण
- भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण (NHAI) कडून प्रक्रिया सुरू
- निविदा प्रक्रिया अंतिम टप्प्यात
- पुढील 15 ते 20 दिवसांत कंत्राटदाराची नियुक्ती
- मार्च 2026 पासून पागोटे-चौक दरम्यान काम सुरू होणार
एनएचएआयकडून पुणे-बंगळूरू एक्सप्रेसवेचे काम सुरू असून, त्याचाच पुढचा टप्पा म्हणून हा मार्ग मुंबईपर्यंत नेण्यात येणार आहे.
‘तिसरा एक्सप्रेसवे’ असं नाव का?
सध्या मुंबई-पुणे दरम्यान दोन प्रमुख मार्ग उपलब्ध आहेत—
- यशवंतराव चव्हाण मुंबई-पुणे एक्सप्रेसवे
- जुना मुंबई-पुणे राष्ट्रीय महामार्ग
या दोन्ही मार्गांना समांतर आणि पर्यायी असा नवा महामार्ग उभारण्यात येत असल्यामुळे या प्रकल्पाला ‘तिसरा एक्सप्रेसवे’ असं नाव देण्यात आलं आहे.
हा सहा-मार्गी (Six Lane) आणि सुमारे 3,500 कोटी रुपयांचा प्रकल्प असून तो मुंबई-पुणे-बंगळूरू एक्सप्रेस कॉरिडॉरचा भाग आहे.
प्रवासाचा वेळ किती कमी होणार?
या एक्सप्रेसवेचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे वेळेची बचत—
- मुंबई ते पुणे : फक्त 90 मिनिटांत
- मुंबई ते बंगळूरू : 5 ते 6 तासांत
यामुळे प्रवासी, व्यापारी वाहतूक आणि लॉजिस्टिक्स क्षेत्राला मोठा दिलासा मिळणार आहे.
नेमका कसा असणार हा एक्सप्रेसवे?
- एकूण लांबी : सुमारे 130 किमी
- सहा-मार्गी एक्सप्रेसवे
- मार्ग : मुंबईतील अटल सेतूपासून पुण्यातील शिवारे जंक्शनपर्यंत
- सह्याद्री डोंगररांगा ओलांडण्यासाठी बोगदे (टनेल्स)
- उन्नत पूल व एलिव्हेटेड रस्ते
हा मार्ग—
- नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
- जेएनपीटी बंदर (JNPT)
यांना जोडणार असल्याने मोठ्या प्रमाणावर मालवाहतूक शक्य होणार आहे.
वाहतूक क्षमतेत मोठी वाढ
- दररोज सुमारे 3 लाख वाहने धावू शकतील
- पुणे शहराला वळसा घालून
सातारा, कोल्हापूर आणि बंगळूरूकडे जाणारी वाहतूक अधिक जलद
राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) या प्रकल्पाचा डीपीआर (Detailed Project Report) मंजूर केला आहे.
काम कधी सुरू होणार?
- पुणे-बंगळूरू विभागात काम सुरू
- मुंबई-पुणे (पागोटे-चौक) सेक्शनवर मार्च 2026 पासून बांधकाम सुरू होणार
थोडक्यात
‘तिसरा मुंबई-पुणे एक्सप्रेसवे’ हा महाराष्ट्रातील वाहतूक व्यवस्थेसाठी गेम-चेंजर ठरणार असून, प्रवासाचा वेळ, वाहतूक कोंडी आणि इंधन खर्च मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहे.
