
मध्य आणि पश्चिम रेल्वेच्या दादर स्थानकाचे नाव बदलणार नाही; केवळ मेट्रो स्थानकासाठी प्रस्ताव, केंद्र सरकारच्या मंजुरीची प्रतीक्षा
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखालील समितीकडून प्रक्रियेला गती; ६ डिसेंबरच्या महापरिनिर्वाण दिनाच्या पार्श्वभूमीवर प्रस्तावाची चर्चा
मुंबई : मुंबईतील दादर मेट्रो स्थानकाचे नाव बदलून ‘चैत्यभूमी’ करण्याच्या प्रस्तावाला आता वेग येण्याची शक्यता आहे. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या स्मृतींशी जोडलेले चैत्यभूमी हे नाव दादर मेट्रो स्थानकाला देण्याच्या हालचाली सुरू झाल्याने राजकीय आणि प्रशासकीय वर्तुळात चर्चा रंगली आहे. मात्र, या प्रस्तावामुळे दादर रेल्वे स्थानकाचेही नामांतर होणार असल्याच्या चर्चेला आता पूर्णविराम मिळाला आहे. परिवहन विभागातील सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, हा प्रस्ताव मध्य रेल्वे आणि पश्चिम रेल्वेच्या दादर स्थानकासाठी नसून केवळ मेट्रोच्या दादर स्थानकाचे नाव बदलण्यापुरता मर्यादित आहे.
मुख्यमंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखाली विशेष समिती
राज्यातील विविध मेट्रो स्थानकांच्या नामकरणासंदर्भातील प्रस्तावांचा विचार करण्यासाठी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली विशेष समिती गठीत करण्यात आली आहे. उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे हे या समितीचे सहअध्यक्ष आहेत. या समितीच्या माध्यमातून दादर मेट्रो स्थानकाला ‘चैत्यभूमी’ नाव देण्याच्या प्रस्तावासंदर्भात पुढील प्रशासकीय प्रक्रिया राबवली जाणार असल्याची माहिती आहे.
६ डिसेंबर रोजी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या महापरिनिर्वाण दिनानिमित्त करण्यात येणाऱ्या पूर्वतयारीच्या आढावा बैठकीतही या नामकरणाच्या प्रस्तावावर चर्चा झाल्याचे समजते. त्यामुळे या प्रस्तावाला प्रशासकीय पातळीवर गती मिळण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
केंद्र सरकारच्या मंजुरीनंतरच अंतिम निर्णय
दादर मेट्रो स्थानकाचे नामकरण करण्यासाठी राज्य सरकारकडून आवश्यक वैधानिक आणि प्रशासकीय प्रक्रिया पूर्ण केली जाणार आहे. त्यानंतर अधिकृत शिफारस केंद्र सरकारकडे पाठवण्याची तयारी सुरू असल्याचे सूत्रांकडून सांगण्यात येत आहे. आगामी विधिमंडळ अधिवेशनात यासंदर्भातील प्रक्रिया पूर्ण करण्याच्या हालचाली सुरू असल्याची माहिती आहे.
मात्र, केवळ राज्य सरकारच्या निर्णयाने नामांतराची प्रक्रिया पूर्ण होणार नाही. केंद्र सरकारची अंतिम मंजुरी मिळाल्यानंतरच दादर मेट्रो स्थानकाचे अधिकृत नामकरण होऊ शकणार आहे. त्यामुळे राज्य सरकारच्या शिफारशीनंतर केंद्राची भूमिका काय राहते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
दादर रेल्वे स्थानकाच्या नामांतराचा जुना इतिहास
दरम्यान, दादर स्थानकाचे नामांतर करण्याची मागणी अनेक दशकांपासून चर्चेत आहे. १९५६ मध्ये डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या महापरिनिर्वाणानंतर दादर येथील त्यांच्या स्मारकाशी संबंधित नामकरणाची मागणी पुढे आली होती. १९९७ मध्ये तत्कालीन रेल्वेमंत्री रामविलास पासवान यांनीही हा विषय उपस्थित केला होता.
२०११ च्या मुंबई महापालिका निवडणुकीत राष्ट्रवादी काँग्रेसने आपल्या जाहीरनाम्यात दादर स्थानकाच्या नामांतराचा मुद्दा समाविष्ट केला होता. त्यानंतर २०१८ मध्ये विधानपरिषदेतही हा विषय उपस्थित करण्यात आला. २०२३ आणि २०२४ मध्ये खासदार वर्षा गायकवाड यांच्यासह अन्य नेत्यांनीही दादर स्थानकाच्या नामांतराची मागणी पुन्हा लावून धरली होती.
मेट्रोचे नामकरण आणि रेल्वेचे नामांतर वेगवेगळे
सध्या चर्चेत असलेला प्रस्ताव हा केवळ दादर मेट्रो स्थानकापुरता असल्याने मध्य आणि पश्चिम रेल्वेच्या दादर स्थानकाचे नामांतर या प्रक्रियेत समाविष्ट नाही. त्यामुळे मेट्रो स्थानकाला ‘चैत्यभूमी’ नाव मिळाल्यानंतरही रेल्वे स्थानकाच्या नामांतराचा प्रश्न स्वतंत्रपणे कायम राहणार आहे.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या स्मृतींशी जोडलेल्या या नामकरणाच्या प्रस्तावामुळे मुंबईतील दादर परिसरातील वाहतूक स्थानकांच्या नामकरणाचा विषय पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. आता राज्य सरकारकडून प्रस्तावाला किती गती मिळते आणि केंद्र सरकार त्यावर काय निर्णय घेते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.



