अपघात झाला की केवळ वाहनचालकच दोषी नाही! रस्त्यांच्या त्रुटींचीही होणार फॉरेन्सिक तपासणी

नागपूर ग्रामीण पोलिसांचा अपघात रोखण्यासाठी नवा पुढाकार; रस्त्यांची रचना, वाहतूक व्यवस्था आणि वैद्यकीय मदतीची होणार तपासणी; त्रुटी दूर न करणाऱ्या अधिकाऱ्यांवर कारवाईचा इशारा
नागपूर | प्रतिनिधी
रस्ते अपघात झाला की बहुतांश वेळा वाहनचालकाची चूक शोधून कारवाई केली जाते. मात्र, प्रत्येक अपघातामागे केवळ वाहनचालकच जबाबदार असतो असे नाही. रस्त्यांची सदोष रचना, वाहतूक नियमांची योग्य अंमलबजावणी न होणे, धोकादायक वळणे, अपुऱ्या वाहतूक सुविधा आणि अपघातानंतर वेळेत वैद्यकीय मदत न मिळणे, अशा विविध कारणांचाही अपघातांशी संबंध असू शकतो. ही बाब लक्षात घेऊन नागपूर ग्रामीण पोलिसांनी आता गंभीर रस्ते अपघातांच्या कारणांचा शास्त्रीय पद्धतीने शोध घेण्यासाठी फॉरेन्सिक रोड इंजिनिअरिंग तपासणीवर भर देण्याचा निर्णय घेतला आहे.
या उपक्रमांतर्गत गंभीर अपघात घडलेल्या ठिकाणांची सखोल तपासणी करण्यात येणार आहे. अपघात नेमका कशामुळे झाला, रस्त्याच्या बांधकामात किंवा रचनेत काही त्रुटी होत्या का, वाहतूक सुरक्षेच्या उपाययोजना योग्य प्रकारे करण्यात आल्या होत्या का, तसेच अपघातानंतर जखमींना वेळेत वैद्यकीय मदत मिळाली का, या सर्व बाबींचा अभ्यास केला जाणार आहे.
अपघातांच्या कारणांचा होणार शास्त्रीय शोध
नागपूर ग्रामीण पोलिसांकडून आता अपघातांच्या तपासात केवळ वाहनचालकाची चूक किंवा वाहतुकीच्या नियमांचे उल्लंघन एवढ्यापुरते मर्यादित न राहता अपघातस्थळाची तांत्रिक तपासणी करण्यावर भर दिला जात आहे. रस्त्यांची रचना, वळणांची स्थिती, रस्त्यावरील त्रुटी आणि वाहतूक व्यवस्थेतील कमतरता यांचा अभ्यास करून अपघातामागील नेमकी कारणे शोधली जाणार आहेत.
या तपासणीतून अपघातप्रवण ठिकाणांची ओळख पटवून संबंधित विभागांना आवश्यक सुधारणा करण्याबाबत सूचना दिल्या जाणार आहेत. त्यामुळे भविष्यात अशा ठिकाणी होणारे अपघात टाळण्यास मदत होण्याची अपेक्षा आहे.
सूचना देऊनही सुधारणा नाही? अधिकाऱ्यांवर कारवाईचा इशारा
नागपूर ग्रामीणचे वरिष्ठ पोलीस अधीक्षक हर्ष पोद्दार यांनी रस्त्यांमधील त्रुटी दूर करण्याबाबत संबंधित विभागांना स्पष्ट इशारा दिला आहे. पोलिसांकडून वारंवार सूचना देऊनही रस्त्यांमधील धोकादायक त्रुटी दूर केल्या जात नसतील, तर संबंधित विभागांच्या जबाबदार अधिकाऱ्यांवर कारवाई करण्यात येईल, असा इशारा त्यांनी दिला आहे.
रस्ते सुरक्षेची जबाबदारी केवळ पोलिसांची नसून रस्ते बांधकाम, देखभाल आणि वाहतूक सुविधांशी संबंधित विभागांचीही आहे. त्यामुळे प्रत्येक विभागाने आपापली जबाबदारी गांभीर्याने पार पाडणे आवश्यक असल्याचे या भूमिकेतून स्पष्ट होत आहे.
जनजागृतीसोबत रस्त्यांतील त्रुटी दूर करणेही महत्त्वाचे
वाहनचालकांना वाहतूक नियमांचे पालन करण्याचे आवाहन करणे आणि जनजागृती करणे आवश्यक असले, तरी त्याचबरोबर रस्त्यांवरील त्रुटी दूर करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. एखाद्या ठिकाणी वारंवार अपघात होत असतील, तर त्या ठिकाणच्या रस्त्यांची रचना आणि सुरक्षिततेच्या उपाययोजनांची तपासणी होणे गरजेचे आहे.
नागपूर ग्रामीण पोलिसांकडून फॉरेन्सिक रोड इंजिनिअरिंगच्या माध्यमातून अपघातांची कारणमीमांसा करून संबंधित विभागांना सुधारणा सुचविल्या जात आहेत. त्यामुळे अपघात रोखण्यासाठी पोलिसांसोबतच संबंधित प्रशासकीय यंत्रणांची जबाबदारीही निश्चित होण्यास मदत होणार आहे.
सूचनांची अंमलबजावणी होते का, याकडे लक्ष
रस्ते अपघातांमुळे होणारी जीवितहानी कमी करण्यासाठी नागपूर ग्रामीण पोलिसांचा हा पुढाकार महत्त्वाचा मानला जात आहे. मात्र, केवळ अपघातांचे विश्लेषण करून किंवा संबंधित विभागांना सूचना देऊन प्रश्न सुटणार नाही. त्या सूचनांची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी होणे आणि रस्त्यांवरील धोकादायक त्रुटी वेळेत दूर होणे आवश्यक आहे.
आता पोलिसांच्या सूचनांनंतर संबंधित विभाग किती तत्परतेने सुधारणा करतात आणि वारंवार सूचना देऊनही निष्काळजीपणा करणाऱ्या अधिकाऱ्यांवर प्रत्यक्ष कारवाई होते का, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.



