समृद्धी महामार्गावर लुटारूंचा धुमाकूळ; प्रवाशांच्या सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर!
टायर पंक्चर करून, दगडफेक आणि चाकू-बंदुकीचा धाक दाखवून लूटमार; सहा महिन्यांत दगडफेकीच्या ८, तर लुटमारीच्या ६ घटना; आठ पोलीस वाहनांची गस्त असूनही गुन्हे थांबेनात!
छत्रपती संभाजीनगर : राज्याचा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प असलेल्या समृद्धी महामार्गावरून प्रवास करणाऱ्या वाहनधारकांच्या मनात आता अपघातांपेक्षाही लुटारूंची भीती निर्माण झाली आहे. वेगवान आणि सुरक्षित प्रवासाचे स्वप्न दाखवून उभारण्यात आलेल्या या महामार्गावर टायर पंक्चर करणे, वाहनांवर दगडफेक करणे आणि चाकू-बंदुकीचा धाक दाखवून प्रवाशांना लुटण्याचे प्रकार वाढत असल्याचे समोर आले आहे. गेल्या सहा महिन्यांत दगडफेकीच्या आठ, तर लुटमारीच्या सहा घटना घडल्याची माहिती आहे. विशेष म्हणजे, महामार्गावर आठ पोलीस वाहनांची गस्त सुरू असल्याचा दावा केला जात असतानाही गुन्हेगारांचे धाडस कमी होत नसल्याने प्रवाशांच्या सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे.
रविवारी रात्री छत्रपती संभाजीनगर विभागातील करमाडजवळ दोन वाहनांवर दगडफेक करण्यात आल्याची घटना घडली. या घटनेत वाहनांमधील प्रवाशांचा ऐवज लुटण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे. मात्र, महामार्गावरील अशा घटनांची ही पहिलीच वेळ नाही. गेल्या सहा महिन्यांतील घटनांची आकडेवारी पाहता प्रवाशांच्या सुरक्षेबाबत गंभीर चिंता व्यक्त केली जात आहे. दगडफेक आणि लुटमारीच्या घटनांमुळे रात्रीच्या वेळी या मार्गावरून प्रवास करणारे वाहनधारक दहशतीखाली आहेत.
लुटारूंकडून प्रवाशांना लक्ष्य करण्यासाठी वेगवेगळ्या पद्धतींचा वापर केला जात असल्याचे समोर आले आहे. वाहनांचे टायर पंक्चर करून चालकाला थांबण्यास भाग पाडले जाते. त्यानंतर संधी साधून वाहनांवर दगडफेक केली जाते किंवा चाकू-बंदुकीचा धाक दाखवून प्रवाशांकडील मौल्यवान वस्तू आणि ऐवज लुटला जातो. अचानक घडणाऱ्या या प्रकारांमुळे प्रवाशांना स्वतःचा जीव वाचवण्याची वेळ येत आहे. विशेषतः रात्रीच्या प्रवासात मदतीसाठी तत्काळ कोणी उपलब्ध होईल की नाही, याचीही चिंता वाहनधारकांना सतावत आहे.
या घटनांच्या पार्श्वभूमीवर पोलिसांच्या गस्तीच्या कार्यक्षमतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. समृद्धी महामार्गावर आठ पोलीस वाहनांद्वारे गस्त घातली जात असल्याचे सांगितले जाते. असे असतानाही लुटारू प्रवाशांना सहज लक्ष्य कसे करतात? पोलीस गस्तीचे नियोजन नेमके कसे आहे? संवेदनशील ठिकाणी पुरेसा बंदोबस्त आहे का? रात्रीच्या वेळी गस्तीची वारंवारता किती आहे? असे अनेक प्रश्न उपस्थित होत आहेत. केवळ गस्तीची वाहने तैनात असल्याचा दावा पुरेसा नसून प्रत्यक्षात गुन्हे रोखण्यात या यंत्रणेचे यश किती, हे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
दुसरीकडे, महामार्गावर कृत्रिम बुद्धिमत्ता अर्थात एआय तंत्रज्ञानावर आधारित सीसीटीव्ही कॅमेरे बसवण्याची योजना चर्चेत आहे. अशा आधुनिक यंत्रणेमुळे संशयास्पद हालचालींवर लक्ष ठेवणे, गुन्हेगारांच्या वाहनांची ओळख पटवणे आणि घटनांनंतर तपासाला गती देणे शक्य होऊ शकते. मात्र, या कॅमेऱ्यांच्या उभारणीला अपेक्षित गती मिळत नसल्याने ही यंत्रणा प्रत्यक्षात कधी कार्यान्वित होणार, असा सवाल उपस्थित केला जात आहे.
विशेष म्हणजे, लुटमारीच्या घटनांमध्ये मोठे उद्योजक, व्यावसायिक तसेच सरकारी अधिकारीही लक्ष्य होत असल्याची माहिती समोर येत आहे. त्यामुळे या गुन्ह्यांमागे केवळ संधीसाधू टोळ्या आहेत की प्रवाशांच्या प्रवासाची माहिती मिळवून नियोजनबद्ध पद्धतीने लूटमार करणारी टोळी सक्रिय आहे, याचाही तपास होणे आवश्यक आहे. प्रवाशांची माहिती लुटारूंपर्यंत कशी पोहोचते, याचा शोध घेणेही पोलिसांसमोर महत्त्वाचे आव्हान आहे.
समृद्धी महामार्ग हा राज्याच्या विकासाचा महत्त्वाचा दुवा मानला जातो. मात्र, प्रवासादरम्यानच लुटमारीची भीती निर्माण होत असेल, तर या महामार्गाच्या सुरक्षिततेच्या दाव्यांवर प्रश्न उपस्थित होणे स्वाभाविक आहे. संवेदनशील ठिकाणी अतिरिक्त पोलीस बंदोबस्त, नियमित गस्त, संशयित वाहनांवर नजर, एआय कॅमेऱ्यांची तातडीने उभारणी आणि तक्रारींवर तत्काळ प्रतिसाद देणारी यंत्रणा उभी करण्याची गरज आहे.
