नांदेडच्या आदिवासी आश्रमशाळांमध्ये धक्कादायक स्थिती; सापांचा धोका, अस्वच्छता आणि डुकरांचा वावर

विधिमंडळ अनुसूचित जमाती कल्याण समितीची पाहणी; मुलींच्या वसतिगृहाच्या व्यवस्थेवरही गंभीर आक्षेप

नांदेड | प्रतिनिधी

प्रस्तावना :
गडचिरोलीतील आदिवासी आश्रमशाळेत सर्पदंशामुळे तीन विद्यार्थ्यांचा मृत्यू झाल्याची घटना ताजी असतानाच, नांदेड जिल्ह्यातील आश्रमशाळांच्या पाहणीतही विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेचा आणि स्वच्छतेचा गंभीर प्रश्न समोर आला आहे. किनवट तालुक्यातील सारखणी येथील शासकीय आदिवासी आश्रमशाळेच्या पाहणीदरम्यान अस्वच्छता, वाढलेली झाडाझुडपे, सापांचा संभाव्य धोका आणि शाळेच्या आवारात डुकरांचा मुक्त वावर आढळून आला. त्याचबरोबर मुलींच्या वसतिगृहाच्या व्यवस्थेवरही गंभीर आक्षेप नोंदवण्यात आले.

सविस्तर वृत्त :
विधिमंडळ अनुसूचित जमाती कल्याण समिती सध्या नांदेड जिल्ह्याच्या दौऱ्यावर आहे. या दौऱ्यात आदिवासीबहुल किनवट आणि माहूर तालुक्यातील आश्रमशाळांची पाहणी करण्यात येत आहे.

गडचिरोलीतील आश्रमशाळेत सर्पदंशामुळे तीन विद्यार्थ्यांचा मृत्यू झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर नांदेडमधील आश्रमशाळांच्या पाहणीला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. समिती सारखणी येथील शासकीय आदिवासी आश्रमशाळेत पोहोचली असता परिसरातील अस्वच्छता आणि झाडाझुडपांची वाढलेली स्थिती निदर्शनास आली.

शाळेच्या परिसरात वाढलेल्या झाडाझुडपांमुळे सापांचा धोका निर्माण होण्याची शक्यता असल्याने आमदार हिरामण खोसकर यांनी तीव्र नाराजी व्यक्त केली. या झाडाझुडपांमधून साप येऊन एखाद्या विद्यार्थ्याला इजा झाली तर त्याची जबाबदारी कोण घेणार, असा सवाल करत त्यांनी संबंधित अधिकाऱ्यांना जाब विचारला.

पाहणीदरम्यान शाळेच्या स्वयंपाकघरातील अस्वच्छता आणि दुर्गंधी याबाबतही आक्षेप नोंदवण्यात आला. त्याचबरोबर शाळेच्या आवारात डुकरांचा मुक्त वावर आढळून आल्याने विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याचा आणि स्वच्छतेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला. या परिस्थितीबाबतही आमदार खोसकर यांनी संबंधित मुख्याध्यापकांकडे नाराजी व्यक्त केली.

मुलींच्या वसतिगृहाच्या व्यवस्थेवर प्रश्न

दरम्यान, मुलींच्या वसतिगृहातील व्यवस्थेवरही समितीने गंभीर आक्षेप नोंदवला. महिला अधीक्षकांच्या निवासस्थानी त्यांच्या पतीचे वास्तव्यास असल्याचे समितीच्या निदर्शनास आल्याचे सांगण्यात आले.

यावर आमदार उमा खापरे यांनी अधिकाऱ्यांना जाब विचारला. मुलींच्या वसतिगृहात विद्यार्थिनींच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने कोणताही पुरुष व्यक्ती वास्तव्यास असणे योग्य आहे का, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला. संबंधित नियम आणि विद्यार्थिनींच्या सुरक्षिततेचा विचार करून याबाबत योग्य ती कार्यवाही करण्याची मागणी त्यांनी केली.

प्रशासनाच्या कारभारावर प्रश्नचिन्ह

आश्रमशाळेच्या परिसरातील स्वच्छता, विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेसाठी आवश्यक उपाययोजना, स्वयंपाकघराची स्थिती आणि वसतिगृहातील व्यवस्थापन यामध्ये त्रुटी आढळल्याने प्रशासनाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.

विशेष म्हणजे, सर्पदंशाच्या घटनांमुळे आश्रमशाळांमधील विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेचा प्रश्न आधीच गंभीर बनला आहे. अशा परिस्थितीत शाळा परिसरातील झाडाझुडपे आणि अस्वच्छता दूर करून विद्यार्थ्यांना सुरक्षित वातावरण उपलब्ध करून देणे गरजेचे असल्याचे समितीच्या पाहणीतून स्पष्ट झाले.

आता समितीने उपस्थित केलेल्या या गंभीर मुद्द्यांवर प्रशासनाकडून कोणती पावले उचलली जातात, संबंधितांवर कारवाई होते का आणि आश्रमशाळांमधील विद्यार्थ्यांना सुरक्षित व स्वच्छ वातावरण कधी मिळते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.