अवकाळीचा तडाखा: २९ जिल्ह्यांत शेती उद्ध्वस्त, २ लाख हेक्टरहून अधिक पिकांचे नुकसान

महाराष्ट्रात गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या अवकाळी पावसाने आणि गारपिटीने राज्याला अक्षरशः झोडपून काढले आहे. कृषी विभागाच्या प्राथमिक अहवालानुसार, तब्बल २९ जिल्ह्यांतील सुमारे २ लाख ४ हजार ८३५ हेक्टर क्षेत्रावरील पिकांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले आहे. नाशिक, धुळे, अहिल्यानगर आणि जळगाव या जिल्ह्यांना सर्वाधिक फटका बसला आहे.

फळबागा आणि नगदी पिकांचे प्रचंड नुकसान

१४ मार्च ते २ एप्रिल दरम्यान झालेल्या अवकाळी पावसामुळे केळी, गहू, मका, हरभरा, आंबा, ज्वारी, टरबूज, भाजीपाला, डाळिंब, कांदा, संत्रा आणि द्राक्ष या पिकांचे मोठे नुकसान झाले आहे. काढणीच्या उंबरठ्यावर असलेली पिके नष्ट झाल्याने शेतकऱ्यांच्या हातातोंडाशी आलेला घास हिरावला गेला आहे.

जिल्हानिहाय परिस्थिती गंभीर

• नाशिक (द्राक्ष पंढरीला मोठा फटका): निफाड आणि येवला तालुक्यांत द्राक्ष बागांचे मोठे नुकसान. तडे गेलेल्या द्राक्षांना व्यापाऱ्यांनी नकार दिल्याने लाखोंचा तोटा.
• छत्रपती संभाजीनगर: ११,००० हेक्टरवरील पिके बाधित; सुमारे १८,००० शेतकरी प्रभावित.
• नंदुरबार: ६२ गावांतील ९५४ शेतकऱ्यांच्या ८३२ हेक्टर शेतीचे नुकसान.
• नांदेड (सगरोळी): गारपीटीसह वादळी वाऱ्यामुळे शेती आणि घरांचे मोठे नुकसान.
• यवतमाळ: ६ तालुक्यांतील १४ गावांत १९० हेक्टरवरील पिकांचे नुकसान; ५ घरांची पडझड.

सरकारचा दिलासा, मदतीचे आश्वासन

उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार यांनी बारामती तालुक्यातील नुकसानग्रस्त भागाची पाहणी करून शेतकऱ्यांशी संवाद साधला.
त्यांनी सांगितले की, “गारपिटीमुळे मोठे संकट निर्माण झाले असून, शासन शेतकऱ्यांच्या पाठीशी ठामपणे उभे आहे. जास्तीत जास्त आणि त्वरित मदत देण्यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत.”

भरपाईसाठी प्रक्रिया सुरू

National Disaster Response Force (NDRF) च्या निकषानुसार ३३% पेक्षा जास्त नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांना भरपाई दिली जाणार आहे. महसूल आणि कृषी विभागाला पंचनामे जलद गतीने पूर्ण करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.

शेतकऱ्यांची अपेक्षा

नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांकडून सरकारकडून त्वरित मदत मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. अवकाळीच्या या संकटामुळे आधीच आर्थिक अडचणीत असलेल्या बळीराजावर आणखी मोठा ताण निर्माण झाला आहे.