गोरगरीब व्यावसायिक कर्जाच्या पाशात, कडक कारवाईची मागणी
मालेगाव शहरात अवैध सावकारी व्यवसाय मोठ्या प्रमाणावर बोकाळला असून, विशेषतः ‘खंटी’ या जुलमी सावकारी पद्धतीमुळे गोरगरीब, लघु व्यावसायिक आणि मजूर वर्ग आर्थिक संकटात सापडला आहे. महिन्याकाठी किमान ३० ते ५० रुपये प्रति शेकडा इतक्या अवाजवी व्याजदराने पैसे उकळले जात असून, या प्रकाराकडे संबंधित विभागाचे दुर्लक्ष होत असल्याचा आरोप सर्वसामान्य नागरिकांकडून करण्यात येत आहे.
‘खंटी’ सावकारीचा जुलूम
मालेगाव शहरासह परिसरात अनेक गल्लींमध्ये अवैध सावकारांकडून खंटी पद्धतीने कर्ज वाटप केले जात आहे. अत्यंत कमी रकमेचे कर्ज देऊन आठवड्याला किंवा महिन्याला अनेक पटीने रक्कम वसूल केली जाते. गरजू, व्यसनाधीन मजूर, बेरोजगार तरुण आणि लघु व्यावसायिकांची गरज ओळखून त्यांना या सावकारी जाळ्यात अडकवले जात असल्याचे चित्र आहे.
दोन ते चारशे रुपये देऊन आठवड्याला हजार रुपये वसूल करण्याची ही पद्धत ‘खंटी’ म्हणून ओळखली जाते. या सावकारी पाशामुळे अनेकांचे संसार उद्ध्वस्त झाले असून, काहींना आपला व्यवसाय बंद करण्याची वेळ आली आहे.
अवैध सावकारी कायदा कागदावरच?
राज्यात शेतकरी आणि व्यावसायिकांच्या वाढत्या आत्महत्यांच्या पार्श्वभूमीवर शासनाने अवैध सावकारी प्रतिबंधक कायदा लागू केला आहे. मात्र प्रत्यक्षात या कायद्याची प्रभावी अंमलबजावणी होत नसल्याने अवैध सावकारांचे मनोबल वाढल्याचे दिसून येत आहे. ग्रामीण भागातही अवैध सावकारीचे प्रमाण झपाट्याने वाढत आहे.
चौकट :
आठ हजारांचे कर्ज, आठ लाखांचे व्याज — लाईनमन बरबाद
मालेगाव शहरातील वीज वितरण कंपनीतील एका वायरमन कर्मचाऱ्याने अवघ्या ८ हजार रुपयांच्या कर्जावर तब्बल ८ लाख रुपये व्याज दिल्याची धक्कादायक बाब समोर आली आहे. हा कर्मचारी शिवसेना (शिंदे गट) तालुका प्रमुखाचा नातेवाईक असल्याचे सांगितले जाते. सततच्या आर्थिक छळामुळे त्याने अनेक वेळा आत्महत्येचा प्रयत्न केल्याची माहिती आहे. सध्या हा सावकारीग्रस्त कर्मचारी दारोदार फिरत असून त्याची अवस्था अत्यंत बिकट झाली आहे.
प्रशासनाच्या भूमिकेवर सवाल
मालेगाव तालुक्यासह वाशिम जिल्ह्यात मोठ्या प्रमाणावर अवैध खंटी सावकारी सुरू असतानाही, जिल्हा उपनिबंधक कार्यालयाकडून ठोस कारवाई होत नसल्याचा आरोप करण्यात येत आहे. या अर्थपूर्ण बेपरवाहीमुळे अवैध सावकार अधिकच बळावत असल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे.
कडक कारवाईची मागणी
सावकारीच्या पाशात अडकलेल्या पीडितांनी आणि सामाजिक संघटनांनी अवैध सावकारांवर तातडीने गुन्हे दाखल करून कडक कारवाई करण्याची मागणी केली आहे. अन्यथा या जुलमी सावकारीमुळे आणखी कित्येक कुटुंबे उद्ध्वस्त होतील, असा इशाराही देण्यात येत आहे.
समारोप
मालेगावमध्ये वाढत चाललेली अवैध खंटी सावकारी ही गंभीर सामाजिक समस्या बनत असून, प्रशासनाने तातडीने हस्तक्षेप न केल्यास परिस्थिती आणखी भयावह होण्याची शक्यता आहे. आता संबंधित विभाग खरोखर कारवाई करणार की केवळ आश्वासनांपुरतेच मर्यादित राहणार, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
Get smarter responses, upload files and images, and more.
Log in
Sign u
