देशभरात मतदार यादीचे ‘विशेष सखोल पुनरावलोकन’ (SIR) मोहीम राबवणार निवडणूक आयोग

बिहारमध्ये मिळालेल्या यशानंतर आता निवडणूक आयोगाने (Election Commission of India – ECI) देशभरात मतदार यादीच्या ‘विशेष सखोल पुनरावलोकना’ला (Special Intensive Revision – SIR) सुरुवात करण्याचा निर्णय घेतला आहे. २४ जून २०२५ रोजी जारी केलेल्या अधिकृत आदेशात आयोगाने स्पष्ट केले आहे की, मतदार यादीची विश्वसनीयता आणि पारदर्शकता टिकवून ठेवणे हे आयोगाचे घटनात्मक कर्तव्य आहे आणि त्याच अंतर्गत ही मोहीम हाती घेण्यात येत आहे.

या महत्त्वाकांक्षी मोहिमेचा मुख्य उद्देश मतदार यादीतील त्रुटी दूर करणे, नवीन पात्र मतदारांची नोंदणी करणे, मृत व्यक्तींची नावे वगळणे आणि स्थलांतरित मतदारांची माहिती अद्ययावत करणे हा आहे. बिहारमध्ये यशस्वीपणे राबवलेल्या या मोहिमेचे सकारात्मक परिणाम दिसून आल्याने, आता संपूर्ण देशभरात ही मोहीम राबवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.

SIR मोहिमेतील प्रमुख टप्पे:

• घरपोच तपासणी (Door-to-door verification): निवडणूक आयोगाचे अधिकारी घरोघरी जाऊन मतदारांची पडताळणी करतील.
• ईआरओ (Electoral Registration Officer) कडून प्रत्यक्ष पाहणी: मतदार नोंदणी अधिकारी स्वतः प्रत्यक्ष पाहणी करून माहितीची शहानिशा करतील.
• अपात्र नावे हटवणे व चुकीची माहिती सुधारणे: मतदार यादीतून अपात्र नावे वगळली जातील आणि चुकीची किंवा जुनी माहिती अद्ययावत केली जाईल.
• डिजिटल माध्यमातून अर्ज सादर करण्याची सुविधा: नागरिकांना डिजिटल माध्यमांतूनही मतदार नोंदणी किंवा दुरुस्तीसाठी अर्ज करण्याची सुविधा उपलब्ध असेल.

या मोहिमेमुळे आगामी निवडणुकांमध्ये मतदार यादी अधिक अचूक, अद्ययावत आणि पारदर्शक होईल, असा विश्वास निवडणूक आयोगाने व्यक्त केला आहे. इतर राज्यांमधील SIR मोहिमेचे सविस्तर वेळापत्रक लवकरच जाहीर केले जाईल, अशी माहितीही आयोगाने दिली आहे.

या मोहिमेत नागरिकांनी सक्रिय सहभाग घेऊन आपली आणि आपल्या कुटुंबातील सदस्यांची माहिती अचूक असल्याची खात्री करावी, असे आवाहन निवडणूक आयोगाने केले आहे.