वर्षभर शेतकऱ्याच्या खांद्याला खांदा लावून कष्ट करणाऱ्या सर्जा राजाचा होणार सन्मान; सायन्सकोर मैदानावर भव्य पोळा उत्सव
अमरावती | प्रतिनिधी
श्रावण सोमवारनंतर शेतकऱ्यांच्या सर्वात मोठ्या आणि जिव्हाळ्याच्या उत्सवाची चाहूल लागते आणि तो म्हणजे बैलपोळा. वर्षभर शेतात शेतकऱ्याच्या खांद्याला खांदा लावून कष्ट करणाऱ्या बैलांचा सन्मान करण्याचा हा पारंपरिक सण महाराष्ट्राच्या ग्रामीण संस्कृतीतील महत्त्वाचा उत्सव मानला जातो. अमरावतीतही यंदा बैलपोळ्याचा उत्साह शिगेला पोहोचला असून सायन्सकोर मैदानावर मोठ्या उत्साहात पोळा उत्सव साजरा करण्यात येणार आहे.
शेतकऱ्याच्या जीवनात बैलाला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. शेतीची मशागत, पेरणीपासून विविध कामांमध्ये शेतकऱ्याला साथ देणारा बैल हा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा आणि शेती संस्कृतीचा अविभाज्य घटक राहिला आहे. वर्षभर शेतात राबणाऱ्या या मुक्या जीवाप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी पोळ्याच्या दिवशी त्यांचा सन्मान केला जातो.
पोळ्याच्या दिवशी बैलांना विश्रांती
पोळ्याच्या दिवशी बैलांकडून कोणतेही शेतीचे काम करून घेतले जात नाही. उलट या दिवशी त्यांना विशेष मान दिला जातो. बैलांना स्वच्छ अंघोळ घालून सजवले जाते. त्यांच्या शिंगांना आकर्षक रंग लावले जातात, अंगावर विविध प्रकारची सजावट केली जाते. गळ्यात घुंगरू, रंगीबेरंगी वस्त्र आणि पारंपरिक अलंकारांनी सर्जा राजाला सजवले जाते.
त्यानंतर बैलांची विधिवत पूजा करून त्यांना पुरणपोळीचा नैवेद्य दाखवला जातो. शेतकऱ्याच्या सुख-दुःखात वर्षभर साथ देणाऱ्या या जीवाबद्दल असलेली कृतज्ञता आणि प्रेम पोळ्याच्या दिवशी व्यक्त केले जाते.
सायन्सकोर मैदानावर भव्य पोळा उत्सव
अमरावती येथील सायन्सकोर मैदानावर यंदा मोठ्या उत्साहात बैलपोळा उत्सव साजरा करण्यात येणार आहे. पारंपरिक पद्धतीने साजऱ्या होणाऱ्या या उत्सवात मोठ्या संख्येने शेतकरी आणि नागरिक सहभागी होणार आहेत.
शहरात साजऱ्या होणाऱ्या या पोळ्यामुळे ग्रामीण परंपरा आणि संस्कृतीचे दर्शन नागरिकांना घडणार आहे. सजवलेले बैल, पारंपरिक वेशभूषा आणि उत्सवी वातावरणामुळे सायन्सकोर मैदानावर पोळ्याच्या दिवशी मोठी गर्दी होण्याची अपेक्षा आहे.
पोळ्यानंतर तान्हा पोळ्याची परंपरा
पोळ्यानंतर दुसऱ्या दिवशी तान्हा पोळा साजरा करण्याचीही महाराष्ट्रात पारंपरिक पद्धत आहे. लहान मुलांसाठी विशेष आकर्षण असलेल्या तान्हा पोळ्याच्या माध्यमातून बालपिढीलाही आपल्या ग्रामीण संस्कृतीशी आणि पारंपरिक सणांशी जोडले जाते.
त्यामुळे अमरावतीत यंदा पोळा आणि तान्हा पोळ्याच्या निमित्ताने पारंपरिक संस्कृती, शेतकरी आणि बैल यांच्यातील अतूट नात्याचे दर्शन घडणार आहे.
सर्जा राजा म्हणजे शेतकऱ्याच्या कष्टाचा साथीदार
बैल हा केवळ शेतीच्या कामासाठी उपयोगी असलेला प्राणी नाही, तर तो शेतकऱ्याच्या कष्टाचा, भावनेचा आणि ग्रामीण संस्कृतीचा अविभाज्य भाग आहे. उन्हात, पावसात आणि प्रतिकूल परिस्थितीत वर्षभर शेतकऱ्याच्या सोबत राबणाऱ्या सर्जा राजाप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा दिवस म्हणजे बैलपोळा.
याच कृतज्ञतेतून अमरावतीत यंदाचा पोळा उत्सव मोठ्या उत्साहात साजरा होणार असून, शेतकरी आणि बैल यांच्यातील अतूट नाते जपणाऱ्या या पारंपरिक उत्सवाला नागरिकांचाही उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळणार आहे.
