संत्रा-मोसंबी उत्पादकांची व्यापाऱ्यांकडून आर्थिक लूट?
वरुडमध्ये वजनकाट्यातील कथित घोळ आणि कमी बाजारभावामुळे शेतकरी संकटात; आठ दिवसांत कारवाई न झाल्यास तीव्र आंदोलनाचा इशारा
वरुड : विदर्भातील संत्रा आणि मोसंबी उत्पादनासाठी प्रसिद्ध असलेल्या वरुड तालुक्यात फळ उत्पादक शेतकऱ्यांच्या आर्थिक पिळवणुकीचा गंभीर प्रश्न ऐरणीवर आला आहे. खासगी व्यापारी आणि दलालांकडून योग्य बाजारभाव मिळत नसल्याने तसेच वजनकाट्यात कथित अनियमितता होत असल्याने शेतकऱ्यांचे आर्थिक नुकसान होत असल्याचा आरोप संत्रा-मोसंबी उत्पादक शेतकऱ्यांनी केला आहे. या प्रकाराला आळा घालून शेतकऱ्यांना न्याय मिळवून द्यावा, अशी मागणी करत शेतकरी प्रतिनिधींनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे यांच्यासह वरिष्ठ प्रशासकीय अधिकाऱ्यांना निवेदन दिले आहे.
वरुड तालुक्यात संत्रा आणि मोसंबी हे प्रमुख फळपीक असून, अनेक शेतकऱ्यांचे आर्थिक गणित या उत्पादनावर अवलंबून आहे. मात्र, उत्पादनासाठी औषधे, खते, फवारणी, मजुरी, पाणी आणि इतर खर्च दिवसेंदिवस वाढत असताना शेतकऱ्यांना त्यांच्या मालाला अपेक्षित भाव मिळत नसल्याची परिस्थिती आहे. त्यातच खासगी व्यापारी व दलालांच्या व्यवहारांमुळे शेतकऱ्यांच्या हातात प्रत्यक्ष मिळणारी रक्कम कमी होत असल्याची तक्रार करण्यात आली आहे.
शेतकऱ्यांनी केलेल्या तक्रारीनुसार, संत्रा-मोसंबी खरेदीच्या वेळी प्रत्येक टनामागे एक क्विंटल मालाची सूट घेतली जात असल्याचा आरोप आहे. तसेच १७ किलोच्या कॅरेटच्या वजनासंदर्भातील व्यवहारातही शेतकऱ्यांचे नुकसान होत असल्याचे निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे. वजन आणि कपातीचे नियम स्पष्ट नसल्यामुळे शेतकऱ्यांना त्यांच्या मालाचे योग्य मूल्य मिळत नसल्याची भावना व्यक्त होत आहे. या व्यवहारांची निष्पक्ष चौकशी करून दोषी आढळणाऱ्यांवर नियमानुसार कारवाई करण्याची मागणी करण्यात आली आहे.
एकीकडे फळबागांच्या देखभालीसाठी शेतकऱ्यांना मोठा खर्च करावा लागत आहे, तर दुसरीकडे बाजारभाव आणि वजनातील कथित अनियमिततेमुळे प्रत्यक्ष उत्पन्नावर परिणाम होत आहे. त्यामुळे संत्रा-मोसंबी उत्पादक शेतकरी आर्थिक संकटात सापडल्याचे निवेदनात म्हटले आहे. कृषी उत्पन्न बाजार समितीमार्फत खरेदी-विक्रीसाठी योग्य बाजारभावाची व्यवस्था, वजनकाट्यांची पारदर्शकता आणि दरनियंत्रणाची प्रभावी अंमलबजावणी करण्याची मागणीही करण्यात आली आहे.
शेतकऱ्यांची आर्थिक पिळवणूक तातडीने थांबवावी, प्रत्येक टनामागे एक क्विंटल मालाची सूट घेतल्याच्या तक्रारीची चौकशी करावी, १७ किलो कॅरेटच्या व्यवहारात पारदर्शकता आणावी, संत्रा-मोसंबीला योग्य बाजारभाव मिळण्यासाठी व्यवस्था निर्माण करावी, वजन आणि कपातीचे स्पष्ट नियम शेतकऱ्यांना उपलब्ध करून द्यावेत, खासगी व्यापारी व दलालांच्या व्यवहारांवर नियमानुसार देखरेख ठेवावी आणि उत्पादक शेतकऱ्यांना न्याय द्यावा, अशा प्रमुख मागण्या निवेदनातून करण्यात आल्या आहेत.
या मागण्यांवर आठ दिवसांत योग्य कार्यवाही न झाल्यास वरुड येथील कृषी उत्पन्न बाजार समिती आणि तहसील कार्यालयासमोर तीव्र आंदोलन छेडण्याचा इशारा संत्रा-मोसंबी उत्पादक शेतकऱ्यांच्या वतीने देण्यात आला आहे. त्यामुळे आता प्रशासन या तक्रारींची कितपत दखल घेते आणि शेतकऱ्यांना दिलासा देण्यासाठी कोणती पावले उचलते, याकडे संपूर्ण तालुक्यातील शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
