G-20 मध्ये ऋणमुक्ती अजेंड्याची मोठी परीक्षा; अमेरिकेकडे अध्यक्षपद, दक्षिण आफ्रिकेचा कार्यभार संपन्न
विकसनशील देशांमधील वाढत्या कर्जसंकटावर जी-20 ने महत्त्वाकांक्षी पावले उचलली असली, तरी आता या प्रयत्नांची खरी परीक्षा अमेरिकेच्या नेतृत्वाखाली होणार आहे. रविवारी दक्षिण आफ्रिकेने औपचारिकपणे जी-20 चे अध्यक्षपद अमेरिकेकडे सोपवले.
दक्षिण आफ्रिकेचे अर्थमंत्री एनोक गोडोंगवाना यांनी सांगितले की, गेल्या वर्षभरात जी-20 ने केलेल्या महत्त्वाच्या शिफारसी—विशेषतः आंतरराष्ट्रीय ऋणमुक्ती यंत्रणा संस्थात्मक करण्याची दिशा—अमेरिकी नेतृत्वाने पुढे न्यायल्या पाहिजेत.
हा बदल अशा निर्णायक क्षणी होत आहे की, विकसनशील देशांमधील वित्तीय ताण वाढण्याचा धोका पुन्हा गडद होत आहे आणि अशा वेळी जी-20 चे नेतृत्व ‘ग्लोबल साउथ’ कडून दूर जात आहे.
दक्षिण आफ्रिकेने आपला कार्यकाळ इंडोनेशिया, भारत आणि ब्राझील यांसारख्या सलग चार उदयोन्मुख अर्थव्यवस्थांनंतर पूर्ण केला. या चार वर्षांत विकसनशील राष्ट्रांमधील ऋणस्थिती मोठा जागतिक मुद्दा बनला, कारण अनेक देशांवर कर्जाचा प्रचंड भार वाढत गेला.
उदयोन्मुख अर्थव्यवस्थांवरील कर्जाचा आकडा आता ऐतिहासिक पातळीवर पोहोचला असून जागतिक कर्ज 100 ट्रिलियन डॉलरहून अधिक झाले आहे. यामुळे बहुपक्षीय उपाययोजना आणि समन्वयित कर्ज परतफेड धोरणांची गरज अधिक तीव्र झाली आहे.
आता अमेरिकेचे नेतृत्व सुरू झाल्याने, जागतिक निरीक्षकांचे लक्ष या दिशेने केंद्रित आहे की, ऋणसुधारणांचे प्रयत्न केवळ चर्चेत न राहता प्रत्यक्ष कृतीत रूपांतरित होतात का.
