ST, SC, OBC की ओपन… कोणत्या महापालिकेत कोणता महापौर बसणार? आरक्षण सोडतीची संपूर्ण यादी
Maharashtra Municipal Corporation Mayor Reservation Updates: राज्यात नुकत्याच पार पडलेल्या 29 महानगरपालिकांच्या निवडणुकींच्या पार्श्वभूमीवर आज महापौरपदांसाठीच्या आरक्षणची सोडत काढण्यात आली आहे. राज्यातील 29 महानगरपालिकांच्या महापौरपदाचे आरक्षण 22 जानेवारीला सकाळी 11 वाजतल्यापासून मंत्रालयातील परिषद सभागृहामध्ये काढण्यात आलं. चक्राकार पद्धतीने ही सोडत काढण्यात आली. राज्यातील कोणत्या महानगरपालिकेतील महापौराचं पदावर कोणतं आरक्षण पडलं आहे हे आपण इथे जाणून घेणार आहोत…
चक्राकार पद्धतीने निवड म्हणजे काय?
सोडत चक्राकार पद्धतीने (रोटेशनल/सर्क्युलर पद्धत) काढण्यात आली आहे. समाजातील सर्व घटकांना महापौर पदाची संधी मिळावी यासाठी चक्राकार पद्धतीने आरक्षणाची सोडत काढण्यात येते. महापौर पदासाठी आरक्षण निश्चित झालं असून आरक्षण जाहीर झाल्यानंतर विविध महानगरपालिकांमध्ये महापौर निवडीची प्रक्रिया आता सुरू होईल आणि सत्ता स्थापनेच्या हालचालींना वेग येणार आहे. सुरु असलेल्या चक्राकार पद्धतीने आरक्षण सोडत काढण्यात आल्याने, सर्वसाधारण (खुला) प्रवर्ग वगळता उर्वरित प्रवर्गांपैकी (जसे एससी, एसटी, ओबीसी, महिला इत्यादी) एखादे आरक्षण निघण्याची शक्यता आहे. मागील महापौरपद 2020 मध्ये सर्वसाधारण प्रवर्गासाठी आरक्षित होते. त्यामुळे या चक्राकार पद्धतीने एससी (SC) किंवा ओबीसी (OBC) प्रवर्गाचे आरक्षण निघण्याची दाट शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
कोणत्या महानगरपालिकेत कोणतं आरक्षण?
| अ.क्र. | महानगरपालिकेचे नाव | आरक्षित प्रवर्ग (Reservation Category) |
| 1 | बृहन्मुंबई (BMC) | खुला प्रवर्ग (ओपन) (महिला) |
| 2 | ठाणे | अनुसूचित जाती (एससी) |
| 3 | कल्याण-डोंबिवली | अनुसूचित जमाती- एसटी |
| 4 | नवी मुंबई | खुला प्रवर्ग (ओपन) (महिला) |
| 5 | वसई-विरार | खुला प्रवर्ग (ओपन) |
| 6 | भिवंडी-निजामपूर | सर्वसाधारण (महिला) |
| 7 | मीरा-भाईंदर | खुला प्रवर्ग (ओपन) (महिला) |
| 8 | उल्हासनगर | ओबीसी |
| 9 | पुणे | खुला प्रवर्ग (ओपन) |
| 10 | पिंपरी-चिंचवड | खुला प्रवर्ग (ओपन) |
| 11 | नागपूर | खुला प्रवर्ग (ओपन) (महिला) |
| 12 | अहिल्यानगर | ओबीसी (महिला) |
| 13 | नाशिक | खुला प्रवर्ग (ओपन) |
| 14 | छत्रपती संभाजीनगर | खुला प्रवर्ग (ओपन) |
| 15 | अकोला | ओबीसी (महिला) |
| 16 | अमरावती | खुला प्रवर्ग (ओपन) |
| 17 | लातूर | अनुसूचित जाती (एससी) |
| 18 | नांदेड-वाघाळा | खुला प्रवर्ग (ओपन) (महिला) |
| 19 | चंद्रपूर | ओबीसी (महिला) |
| 20 | धुळे | खुला प्रवर्ग (ओपन) (महिला) |
| 21 | जळगाव | ओबीसी (महिला) |
| 22 | मालेगाव | खुला प्रवर्ग (ओपन) |
| 23 | कोल्हापूर | ओबीसी |
| 24 | सांगली-मिरज-कुपवाड | खुला प्रवर्ग (ओपन) |
| 25 | सोलापूर | खुला प्रवर्ग (ओपन) |
| 26 | इचलकरंजी | ओबीसी |
| 27 | जालना | अनुसूचित जाती (एससी) |
| 28 | पनवेल | ओबीसी |
| 29 | परभणी | खुला प्रवर्ग (ओपन) |
कशी काढण्यात आली ही ‘महापौर’पदाची आरक्षण सोडत?
महापौर पदाचे आरक्षण चक्राकार पद्धतीने काढण्यात आलं.
साधारणत: मागील 20 वर्षांचं आरक्षण लक्षात घेण्यात आलं.
जे आरक्षण याआधी त्या महापालिकेत होतं, ते वगळता इतर आरक्षणाची चिठ्ठी काढली गेली.
एससी, एसटी, ओबीसी आणि खुला वर्ग, त्यामध्ये पन्नास टक्के महिला आरक्षण असे आरक्षणाचे प्रवर्ग होते.
त्या महापालिकेमध्ये याआधी कोणतं आरक्षण झालेलं आहे, ती चिठ्ठी बाजूला करुन उर्वरित आरक्षणाच्या चिठ्ठ्या टाकण्यात आल्या.
या चिठ्ठ्या बॉक्समध्ये टाकताना सर्वांना दाखवल्या गेल्या, त्यानंतर पारदर्शक असणाऱ्या बॉक्समध्ये त्या टाकल्या गेल्या.
त्या सर्व चिठ्ठ्या एकत्र केल्यानंतर त्यातून एक-एक चिठ्ठी बाहेर काढून आरक्षण सोडत जाहीर करण्यात आली.
त्यानंतर पुन्हा 50 टक्के महिला आरक्षणाच्या चिठ्ठ्या टाकून महिला आरक्षण काढण्यात आलं.
