नागपूरमध्ये PESO तर्फे दिवसभराचा ‘चिंतन शिविर’; पेट्रोलियम–विस्फोटक सुरक्षा क्षेत्रातील तज्ज्ञांची एकत्रित मंथन सभा
नागपूर – देशाचा मध्यबिंदू समजल्या जाणाऱ्या नागपूरमध्ये शनिवारी पेट्रोलियम आणि विस्फोटक सुरक्षा संघटना (PESO) तर्फे दिवसभर चाललेले महत्त्वपूर्ण चिंतन शिविर पार पडले. पेट्रोलियम, गॅस, औद्योगिक गॅसेस, हायड्रोजन आणि विस्फोटक क्षेत्रात डिझाईन आधारित सुरक्षा कशी मजबूत करावी यासाठी उद्योग व नियामक यांच्यात थेट संवाद घडवणारा हा देशातील दुर्मिळ उपक्रम ठरला.
उद्योग संवर्धन आणि अंतर्गत व्यापार विभागाच्या (DPIIT) सहकार्याने आयोजित या कार्यक्रमात ऊर्जा व सुरक्षा क्षेत्रातील प्रमुख तज्ज्ञ, उद्योगसमूहांचे प्रतिनिधी आणि PESO चे वरिष्ठ अधिकारी सहभागी झाले.
🔹 PESO : नियामकच नव्हे, तर उद्योगाचा सहकारी — मुख्य नियंत्रक आर. एन. मीणा
शिविराची सुरुवात PESO चे मुख्य नियंत्रक (विस्फोटक) आर. एन. मीणा यांच्या स्वागत भाषणाने झाली.
त्यांनी सांगितले—
“PESO हा फक्त नियामक नाही, तर उद्योगाचा सोबती आहे. डिझाईन स्टेजपासून सुरक्षितता कशी अधिक सक्षम करता येईल, यासाठी आम्ही मार्गदर्शन करणारे आहोत.”
त्यांनी PESO च्या डिजिटल परिवर्तनावर प्रकाश टाकत—
- NSWS (National Single Window System) वरील डिजिटल लायसेंसिंग,
- लायसेंसची वाढीव मुदत,
- फ्लेम-प्रूफ उपकरणांसाठी वन-टाईम अप्रूवल,
- गॅस सिलिंडरचे बारकोडिंग,
- SETT आधारित विस्फोटकांचे ट्रेसिबिलिटी सिस्टीम,
यांसह अनेक सुधारणांची माहिती दिली.
हायड्रोजन व LNG सुरक्षिततेसाठी प्रस्तावित नवनवीन प्रावधानांबद्दलही त्यांनी महत्वपूर्ण माहिती शेअर केली.
🔹 DPIIT चे संचालक अमोल केत यांचे की-नोट भाषण
DPIIT चे संचालक (विस्फोटक) अमोल केत यांनी की-नोट संबोधनात मंत्रालयाची भूमिका स्पष्ट करत सांगितले—
“उद्योगाशी संवाद वाढवून, सुरक्षितता आणि विकास या दोन्ही गोष्टी हातात हात घालून पुढे नेणे हे मंत्रालयाचे उद्दिष्ट आहे.”
🔹 चार तांत्रिक सत्रांमध्ये सखोल चर्चा
शिविरात चार स्वतंत्र तांत्रिक सत्रांचे आयोजन करण्यात आले होते. यांत—
- टेम्पलेट-आधारित अनुमोदन
- फ्लीट-सेफ्टी SOPs
- SETT आधारित ट्रॅकिंग
- इलेक्ट्रॉनिक डेटोनेटर
- आधुनिक गोदाम व प्लांट लेआउट
यांसारख्या विषयांवर उद्योग आणि PESO तज्ज्ञांनी एकत्रितपणे चर्चा केली.
🔹 PESO च्या 120 वर्षांच्या परंपरेचा उल्लेख
श्री. मीणा यांनी PESO च्या 120 वर्षांच्या तांत्रिक परंपरेचा उल्लेख करत सांगितले—
“सुरक्षा ही व्यवसायाचा अविभाज्य भाग आहे. एक छोटी चूक ही संपूर्ण उद्योगाला वर्षांनी मागे नेऊ शकते.”
🔹 उद्योगक्षेत्राकडून PESO च्या डिझाईन–आधारित दृष्टिकोनाचे कौतुक
कार्यक्रमाच्या शेवटी विविध उद्योग प्रतिनिधींनी PESO च्या—
- सहयोगी,
- पारदर्शक,
- आणि डिझाईन–आधारित सुरक्षा दृष्टिकोनाचे
कौतुक करत, यामुळे उद्योगांच्या ऑपरेशन्स अधिक सुरक्षित, वेगवान आणि परिणामकारक होत असल्याचे मत व्यक्त केले.
